Σάββατο 13 Φεβρουαρίου 2010

Μια ιστορία του Ναζντραντίν Χότζα

Στη μνήμη του Μεμέτ Σεχ


Είχαμε έναν φίλο δάσκαλο που τον λέγανε Μεμέτ Σεχ. Και όπως φαίνεται απ το όνομά του υπηρετούσε σε μειονοτικό σχολείο της πόλης μας, της Ξάνθης. Δούλευε στο σχολείο και την υπόλοιπη ημέρα έκανε οικοδομικές εργασίες για να μπορέσει να φτιάξει το σπίτι που ονειρευόταν. Έτσι είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε όταν φτιάχναμε το δικό μας σπιτάκι. Το έκτισε, έφτιαξε τζάκι, επένδυσε έναν τοίχο με πέτρα, έκανε τη σκεπή, πέρασε το πάτωμα, έφτιαξε το ταβάνι. Όλα μόνος του! Δουλεύοντας τέσσερις ώρες κάθε μέρα. Τα σαββατοκύριακα που δεν είχε σχολείο δούλευε ολόκληρη την ημέρα και μετά τρώγαμε όλοι μαζί και μιλούσαμε ώσπου να νυχτώσει. Τα παιδιά δεν χόρταιναν να ακούν ιστορίες με τον Ναζτραντίν Χότζα!

Ήταν ένας άντρας πρώτος στο πνεύμα, πρώτος και στην τέχνη. Είχε όμως ένα ελάττωμα. Ήταν άνθρωπος με αρχές και αξιοπρέπεια παραπάνω απ όσο μπορούσε να αντέξει. Έτσι είχε απ τη μια να τον πολεμάνε οι ελληναράδες χριστιανοπαράφρονες γιατί αγωνιζόταν για τα δικαιώματα της μειονότητας και από την άλλη οι άνθρωποι της ίδιας του της φυλής που τους συνέφερε να διατηρείται μια ελεγχόμενη κατάσταση.

Όλα τα προηγούμενα χρόνια στα σχολεία της μειονότητας τα βιβλία ερχόταν απ την Τουρκία ή δινόταν σε φωτοτυπίες. Αγωνιζόταν λοιπόν για βιβλία σύγχρονα στη γλώσσα τους. Όταν το 1993 το πετύχανε αυτό, με διάφορα προσχήματα δεν θέλανε να τα παραλάβουν. Αλλά ο Μεμέτ ήταν ο μόνος που πήγε να τα παραλάβει και έλεγε ακόμα και αν δεν είναι ακριβώς αυτά που πρέπει θα τα δώσουμε στα παιδιά και θα αγωνιστούμε για καλύτερα. Αλλά πολεμήθηκε γι αυτό και μια Κυριακή του Θωμά παραμονή της ημέρας που θα ανοίγαν τα σχολεία δεν άντεξε και αυτοκτόνησε, κρεμάστηκε απ το δοκάρι του καινούριου του σπιτιού που με τόσους κόπους κατάφερε να αγοράσει και να διορθώσει.

Μαζί με τις ατέλειωτες συζητήσεις που είχαμε, μας έλεγε και ιστορίες που δεν τις θυμάμαι όμως όλες. Μία απ αυτές είναι η παρακάτω:


Το δανεικό καζάνι.

Μια φορά ο Ναστραντιν Χότζας ήθελε να κάνει τραχανά αλλά δεν είχε μεγάλο καζάνι. Πηγαίνει λοιπόν στον γείτονα και του ζητάει δανεικό ένα καζάνι. Το παίρνει στο σπίτι, βράζει τον τραχανά, και την άλλη μέρα πλένει το καζάνι και μαζί με ένα μπρίκι, το πηγαίνει στο γείτονα.

-Ευχαριστώ του λέει ορίστε το καζάνι ορίστε και το μπρίκι που γέννησε, είναι και αυτό δικό σου.

-Μα.... τι λες τώρα; γέννησε το καζάνι μου; Γεννάνε τα καζάνια;

-Αφού το πρωί το βρήκα δίπλα του, ναι σου λέω γέννησε το καζάνι σου!

-Ε! τότε έτσι θα είναι,

και παίρνει και το καζάνι και το μπρίκι

Μετά από κανένα μήνα, ο Ναστραντιν Χότζας πάντρευε την κόρη του και ήθελε να φτιάξει το παραδοσιακό πιλάφι αλλά χρειαζόταν πάλι καζάνι. Πηγαίνει λοιπόν στον γείτονά του και του το ζητάει. Εκείνος το έδωσε ευχαρίστως.

Όταν όλα τέλειωσαν με το καλό, μαζί με το καζάνι ο Ναστραντιν Χότζας πηγαίνει και μια κατσαρόλα

-Ορίστε καλέ μου γείτονα το καζάνι, ορίστε και η κατσαρόλα που γέννησε

-Πάλι γέννησε το καζάνι μου;

-Ναι, την βρήκα δίπλα του.

Ωραία σκέφτεται και τα παίρνει και τα δύο

Την επόμενη χρονιά όταν είχε γιορτή στο σπίτι, κάνανε το σουνέτι του εγγονού, δανείστηκε πάλι το καζάνι.

Αλλά περνάει η γιορτή, περνάει μια βδομάδα, περνάει ένας μήνας, δεν επιστρέφει το καζάνι. Πηγαίνει ο γείτονας διστακτικά στον Ναστραντιν Χότζα και ζητάει το καζάνι του.

-Αααα.... τώρα, το καζάνι; Πέθανε.

-Πέθανε;

-Ναι, πέθανε.

-Πεθαίνουν και τα καζάνια;

-Βέβαια.. και τα καζάνια όπως γεννάνε... έτσι και πεθαίνουν....


Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2010

ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ _ Μέρος 3ο



Σε όλα τα παρακάτω χρησιμοποιώ την ίδια μέθοδο βιβλιοδεσίας. Αυτή η σχετικά απλή (εμένα μου λες;) μέθοδος, χρησιμοποιείται για τυπωμένα μονά φύλλα και όχι "τετράδια" που μπορούν να ραφτούν όπως στα βιβλία. Και φυσικά είναι για λίγες σελίδες για να μπορεί εύκολα να ξεφυλλιστεί.

Το πρώτο είναι το δώρο που έκανα σε κάποια γενέθλια του άντρα μου, τυπώνοντας και δένοντας κάποιους στίχους που είχε γράψει κατά καιρούς.
Έχω χρησιμοποιήσει χειροποίητο χαρτί που έχει ενσωματωμένες πολύ λεπτές φέτες φυσικού ξύλου, και στις γωνίες και τη ράχη καφέ λινό ύφασμα βιβλιοδεσίας. Για την εκτύπωση έχω χρησιμοποιήσει χαρτί περιτυλίγματος μαύρο απ' την ανάποδη πλευρά και καφέ απ' την καλή.

Στη συνέχεια, θα σας δείξω πώς το ίδιο περιεχόμενο το έχω δέσει με διαφορετικά εξώφυλλα.








Στα δυο πρώτα εξώφυλλα έχω χρησιμοποιήσει μαρμαρόκολλες και ύφασμα βιβλιοδεσίας, ενώ στο τρίτο χειροποίητο χαρτί με ενσωματωμένα φυσικά φύλλα και πέταλα τριανταφυλλιάς.
Εχω κάνει ένα άλμπουμ, για την οικογένειά μου, και έχω κάνει αντίγραφα για τα παιδιά μας και για μας. Επίσης από μια θήκη για CD γιατί είναι σε αρχείο power point. Εδώ είναι το πρώτο μέρος και σιγά σιγά θα συμπληρώσω και το δεύτερο.



Ακολουθούν μερικές ενδεικτικές σελίδες, γιατί βέβαια είναι πάνω από 100...















Και τώρα κάτι που το αφιερώνω στους άνω των 50 χρονών φίλους. Είναι ένα ημερολόγιο για τη δεκαετία του 60, αναφέροντας επιγραμματικά και με φωτογραφίες τα γεγονότα που σημάδεψαν εκείνη την εποχή και εμάς μαζί.

Εδώ δύο εξώφυλλα.


Το πρώτο είναι από χαρτί χειροποίητο φτιαγμένο από "άχρηστα" χόρτα, κλωστές, βαμβάκι... και τα γράμματα από κορδόνι. Το δεύτερο από μαρμαρόκολλα που ειναι χαρτί βαμμένο με ειδική διεργασία.


Έχω βάλει μερικές σελίδες απ' το περιεχόμενο που σίγουρα πολλά θα σας θυμίσουν.




"Τα Δέντρα ψηφίζουν όρθια...
...και κάποιους τους πάνε με τα πόδια μπροστά."



Νόμπελ Λογοτεχνίας στον
Γιώργο Σεφέρη
"Κράτησα τη ζωή μου"
"Ο ύπνος σε τύλιξε"



Ο "Τίγρης" Εμμανουήλ Χατζηαποστόλου,
που με το γεναίο άλμα του στο τρίκυκλο,
συνέβαλε στη σύλληψη του Γκοτζαμάνη
δολοφόνου του Γρηγόρη Λαμπράκη



Η ελαφρά εμπλοκή που άρχισε ο Τζων Κένεντυ στο Βιετνάμ
οδήγησε στην κλιμάκωση αποστολής μισού εκατομμυρίου στρατιωτών,
στην καταρράκωση αξιών,
και στην πιο ταπεινωτική ήττα των ΗΠΑ...
The Beatles






Ω ξειν αγγέλειν τοις κηδεμονίοις
οτι τήδε κοιμώμεθα
τοις κείνων χρήμασι τρεφόμενοι






Τις φωτογραφίες εδώ τις έβαλα με μικρή ανάλυση για να μην πιάσουν πολύ χώρο.

Τα γράμματα στα εξώφυλλα οι ερασιτέχνες βιβλιοδέτες τα φτιάχνουν με ότι μέσα διαθέτουν, επιστρατεύοντας υλικά και φαντασία. Μα υπάρχει και μια τέχνη, αυτή του χρυσοτύπη! Τέχνη που οι περισσότεροι την αγνοούν και δεν αναρωτιούνται ποτέ πώς γίνονται τα γράμματα και τα περίτεχνα διακοσμητικά στα εξώφυλλα. Το διαδίκτυο μου έδωσε την αφορμή και τη χαρά (χάρις κυρίως σε ένα χρυσοχέρη χρυσοτύπη) να μάθω μερικά πράγματα και να θαυμάσω την τέχνη και την υπομονή αυτών που φτιάχνουν ένα σωρό αριστουργήματα... και τους θαυμάζω για έναν κυρίως λόγο, γιατί δεν δικαιούνται να κάνουν λάθος. Το παραμικρό λάθος μπορεί να αχρηστεύσει δουλειά πολλών ημερών ή και βιβλία ανεκτίμητης αξίας.

Δευτέρα 1 Φεβρουαρίου 2010

ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ (Μέρος Β')

Η βιβλιοδεσία έχει και άλλες εφαρμογές εκτός από το ράψιμο και το ντύσιμο των βιβλίων.

Σήμερα θα σας δείξω ένα επιτείχιο κουτί για γράμματα, λογαριασμούς και διάφορα χαρτιά που συνήθως τα ακουμπάμε όπου να 'ναι. Αυτό γίνεται πρώτα με πολύ χοντρό χαρτόνι και μετά ντύνεται μέσα και έξω. Στο πλάι οι θήκες για μολύβια είναι φτιαγμένες από κυλινδρικό κουτί από αυτά που μεταφέρουμε τα σχέδια σε ρολό.



Και το αγαπημένο μου άλμπουμ φωτογραφιών.


Τόσο αγαπημένο που δεν το γέμισα φωτογραφίες ακόμα γιατί δεν βρίσκω αντάξιές του.

Είναι σε “ακορντεόν”


και μπορείς να το ξεφυλλίσεις και από τις δύο πλευρές.



Είναι ντυμένο με λινό ύφασμα βιβλιοδεσίας και έχει ένθετο ένα κέντημα που το έφτιαξα όταν ήμουν 20 χρονών. Είναι από ένα φόρεμά μου στο αγαπημένο μου χρώμα, σάπιο μήλο, που βέβαια όταν πήγα στη Ξάνθη (με τα ανατολίτικα γούστα :-) και πάχυνα έκοψα το κέντημα και το κράτησα.


Και να που το αξιοποίησα μετά από 30 χρόνια!

Αυτά για την ώρα, θα ακολουθήσει και τρίτο μέρος, με την πιο απλή βιβλιοδεσία.



Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2010

ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ


Πολλές τέχνες σε μία!


Ξεκίνησα να παρουσιάσω ένα δύο έργα μου όμως νομίζω οτι θα σας ενδιέφεραν μερικά πράγματα για την Τέχνη που δυστυχώς χάνεται. Έτσι αποφάσισα να τα παρουσιάσω σε αυτήν την ανάρτηση.

Εδώ οφείλω πρώτα πρώτα να ευχαριστήσω την δασκάλα μου κ.Αθηνά Μακρή-Χαρατσή που με την υπομονή και επιμονή της όπως και την υπευθυνότητά της, μου έμαθε πολλά πράγματα και με βοήθησε να φτιάξω αυτά τα έργα που με χαρά τα παρουσιάζω.


Το “βυζαντινό” κατ' αρχάς, έχει εξώφυλλα από ξύλο καλυμμένα με δέρμα.


Για να φτιάξω αυτά τα εξώφυλλα γύρισα μερικά εργαστήρια συναδέλφων. Χρησιμοποιώντας εργαλείο ξυλογλυπτικής έκανα την εγκοπή γύρω γύρω, η οποία χρησιμεύει στο να ανοίγουμε το βιβλίο πιο εύκολα. Επίσης χρησιμοποίησα λεπτό τρυπάνι (σπάζοντας μερικά) για να ανοίξω τρύπες να περάσει το νήμα που έραψα την ράχη του βιβλίου. Αυτά τα βιβλία ήταν ογκώδη και βαριά και τα τοποθετούσαν στη βιβλιοθήκη όχι όρθια όπως εμείς αλλά οριζόντια. Τα κεφαλάρια είναι κεντημένα στο χέρι και ογκώδη γιατί χρησιμεύουν να πιάνουμε το βιβλίο με τα δυο χέρια και να το τραβάμε. Με αυτή την τεχνική δένανε και πολύ μεγαλύτερα βιβλία.

Το δέρμα όταν το αγοράζουμε είναι χοντρό και φυσικά δεν μπορεί να εφαρμόσει τέλεια, γι αυτό χρησιμοποιώντας ένα είδος φαλτσέτας το ξύνουμε σιγά σιγά και το κάνουμε λεπτό, με προσοχή γιατί αν τρυπήσει πάει χαμένο.

Η διακόσμηση έγινε με πυρογράφο και χρώμα ακουαρέλλας και στη μέση του εξωφύλλου έγραψα το μονόγραμμά μου.



Το μαύρο δερματόδετο είναι ένα βιβλίο του Μιχάλη Ράπτη, γνωστός ως Pablo, ο οποίος είχε έρθει στην πόλη μας. Έχει ιδιόχειρη αφιέρωση στον άντρα μου, γιαυτό και το διάλεξα απ΄ τα βιβλία μας και το έδεσα. Τα εξώφυλλα αυτού του βιβλίου είναι περαστά. Δηλαδή δεν γίνονται χωριστά και μετά να περαστούν στο βιβλίο, αλλά ράβονται μαζί με τα φύλλα. Έτσι αν κάνεις καμιά κακοτεχνία στη διακόσμηση δεν μπορείς να κάνεις άλλο εξώφυλλο. Η διακόσμηση στην καλλιτεχνική βιβλιοδεσία γίνεται βέβαια ανάλογα με το θέμα του βιβλίου.


Σ' αυτό το βιβλίο έκανα και περιποίηση ακμών η οποία γίνεται ως εξής. Αφού ξακρίσουμε τα φύλλα του βιβλίου, και όπως είναι στην μέγγενη, τα γυαλοχαρτάρουμε ώσπου να γίνει η επιφάνεια λεία. Μετά το έκανα πιτσιλιστό με κόκκινη και χρυσή μπογιά, με τον εξής τρόπο. Βουτούσα μια οδοντόβουρτσα στη μπογιά και ξύνοντας τη βούρτσα, αυτή πιτσιλούσε τη μπογιά πάνω στις άκρες του βιβλίου. Αυτό φυσικά καλύπτοντας τα δερμάτινα εξώφυλλα για να μην λερωθούν.


Μία άγνωστη εφαρμογή της ίδια τέχνης, είναι η κατασκευή κουτιού.


Κατασκευάζεται ανάλογα με τις ανάγκες που θέλει να καλύψει, και η κατασκευή αρχίζει πάντα από μέσα, προς τα έξω.


Στο δικό μου κουτί, που είναι για να φυλάγω μερικά πολύτιμα ενθυμήματά μου, έκανα πρώτα το συρτάρι με χώρισμα στη μέση, και το κατασκεύασα, έτσι ώστε να χωράει θήκη για CD μερικά slights. Μετά αφού το μέτρησα, έφτιαξα το εξωτερικό.


Στο επάνω μέρος έχω χώρο για φωτογραφίες μέχρι μέγεθος Α4, γράμματα και ραβασάκια (στην εποχή του διαδικτύου;) και δίπλα χώρο για μολύβια, χαρτοκόπτη και σελιδοδείκτες. Χρησιμοποίησα μονόχρωμα υφάσματα βιβλιοδεσίας και χαρτί (μαρμαρόκολλα) που χρησιμοποιείται για το εσωτερικό των εξώφυλλων, άλλες φορές χειροποίητο εξ ολοκλήρου και σίγουρα με βάψιμο με ειδική τεχνική (άλλη τέχνη και αυτή).



Το δεύτερο κουτί είναι το πολυτιμότερο για μένα δώρο που μου κάνανε. Στην μικρή πόλη που μένω δεν εύρησκα χρώματα για επιχρωμάτωση ασπρόμαυρων φωτογραφιών. Έτσι παρήγγειλα στην δασκάλα μου να μου φέρει απ΄ την Αθήνα. Και εκείνη μου έφτιαξε και αυτό το κουτί για να τα βάζω.


Ήταν πολύ όμορφη έκπληξη που μόνο αυτός που ξέρει πόση δουλειά χρειάζεται να γίνει αυτό το κουτί, το καταλαβαίνει. Είναι κουτί μόνο για αυτά τα μπουκαλάκια, το καθένα στη θέση του. Στό καπάκι έχει φυσικό ξύλο που το μάζεψε απ' τη θάλασσα και δένει με δερμάτινο κορδόνι.


Γεια σας και ελπίζω, να μην σας κούρασα.