Αγριάδα

Η υπέροχη ελιά!

2011-10-15T11:09:00.000-07:00

Φύλλα ελιάς αντί για πράσινο τσάι!

Εδώ και μερικά χρόνια όλοι οι ψαγμένοι τάχα, ανακάλυψαν το πράσινο τσάι. Το οποίο μπορεί να είναι άριστο, αλλά κανείς δεν ξέρει που και πως καλλιεργείται, και σε τι συνθήκες συντηρείται. Από την άλλη, η χώρα μας είναι γεμάτη με υπέροχα αρωματικά φυτά αλλά και ελαιόδεντρα. Με τα φύλλα ελιάς για τα οποία έγινε τόσος ντόρος και χλευάστηκε το θέμα απ τους “ξύπνιους” δημοσιογράφους, μπορείτε να φτιάξετε ένα υπέροχο αφέψημα. Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε στην εξοχή, οπωσδήποτε μπορείτε αφού ζητήσετε την άδεια του ιδιόκτητη να μαζέψετε όσα φύλλα ελιάς θέλετε (προσοχή να μην είναι πρόσφατα ραντισμένα). Γίνεται υπέροχο τσάι αν βράσετε αρκετά φύλλα ελιάς και δυο φύλλα φασκόμηλου. Αν μείνει δε και λίγη ώρα θα πάρει ένα υπέροχο χρώμα. Και δεν χρειάζεται καθόλου γλυκαντική ουσία.

Είναι γνωστό ότι το πράσινο τσάι είναι αντιοξειδωτικό και αντικαρκινικό, όμως και τα φύλλα ελιάς το ίδιο, και επιπλέον βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, έχουν αντιοξειδωτική και αντιυπερτασική δράση, αναστέλλουν την συγκόλληση των αιμοπεταλίων, ρίχνουν τη χοληστερίνη και βοηθούν στην αύξηση της ενεργητικότητας και την αντιμετώπιση της χρόνιας κόπωσης.

Ένα δώρο της μεσογειακής φύσης που το αγνοούσαμε ως τώρα, είναι καιρός να το απολαύσουμε. Εμείς μόνιμα στην τσαγιέρα, όταν δεν έχουμε λουίζα ή φλαμούρι απ την αυλή μας, βράζουμε φύλλα ελιάς με λίγο φασκόμηλο. Σας συνιστώ να το δοκιμάσετε οπωσδήποτε! Για να μην πω και για την οικονομική πλευρά, γιατί θα νομίζετε οτι αυτό είναι κυρίως το κίνητρο.

Αλλά αν βρείτε ελαιόδενδρα αυτή την εποχή θα έχουν και ελιές. Αγοράστε και φτιάξτε τις μόνοι σας. Στο διαδίκτυο θα βρείτε πολλούς τρόπους. Αλλά οι ελιές εκτός από υπέροχος και ωφέλιμος μεζές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν πρώτη ύλη για πολλές λιχουδιές.

Εγώ έφτιαξα, πάστα ελιάς για άλειμμα

που χρησιμοποιήθηκε και για γέμιση σε αυτά τα σφολιατάκια

Και επίσης, με ελιές έφτιαξα γλυκό του κουταλιού, και λικέρ

Και μην νομίζετε οτι είναι μόνο αυτά. με ελιές μπορείτε να φτιάξετε υπέροχο ελιόψωμο, μια πλήρη τροφή αν το αλεύρι είναι ολικής άλεσης. Και επίσης μπορείτε να μαγειρέψετε κουνέλι με ελιές ή κοτόπουλο με ελιές.Τι άλλο θέλετε πια να σας πω για να σας πείσω. Αντε, αύριο θα είναι μια υπέροχη Κυριακή, αφού θα προμηθευτείτε φύλλα ελιάς και ελιές, οπότε θα έχετε δουλειά ως αργά το βράδυ...

Ολα αυτά τα υπέροχα είναι φτιαγμένα με περσινές ελιές βέβαια, αφού αυτή την εποχή είναι ακόμα άγουρες.

ΜΗΝ ΣΑΣ ΤΡΟΜΆΖΕΙ Η ΛΙΑΝΑ ΜΕ ΤΟ ΨΩΜΙ ΚΑΙ ΤΟ ΓΑΛΑ

2011-09-22T12:42:00.000-07:00

Λοιπόν “συνταγή” που την εφαρμόζω εδώ και χρόνια και είναι για δύο άτομα. Μία φορά την εβδομάδα αγοράζω ένα πλήρες και τρία ημιαποβουτυρωμένα αγελαδινά γάλατα. Το πλήρες το κάνω γιαούρτι και το ένα ελαφρύ το κάνω ξινόγαλο. Από τα άλλα δύο, το ένα το βάζω στην συντήρηση και το άλλο στην κατάψυξη, και το βγάζω όταν τελειώσει το πρώτο.

Στην φωτογραφία γιαούρτι που είχα κάνει με δύο κιλά γάλα

Είναι γάλα γνωστού εργοστασίου της Θράκης, που το κάνει ειδική παραγγελία το Σ/Μ με άλλο όνομα και το πουλάει το πολύ 80 λεπτά। Έτσι με 4Χ0.80=3.20 ευρώ έχω ξινόγαλο για το πρωινό του άντρα μου, γιαούρτι, και γάλα για το πρωινό μου για μια βδομάδα. Δεν μπορώ να φάω πια άλλο γιαούρτι γιατί έχουν μια μυρωδιά, γιατί οι βιομηχανίες δεν χρησιμοποιούν πάντα γιαούρτι φυσικό για μαγιά. Και το έτοιμο ξινόγαλο έχει αλάτι που ανεβάζει την πίεση και είναι σκέτο νερό.

Και ας πάμε στο ψωμί। Με ενάμιση κιλό αλεύρι ζυμώνω πολύ εύκολα ψωμί για μια βδομάδα. Παίρνω αλεύρι ολικής άλεσης και σκληρό άσπρο αλεύρι για ψωμί και το φτιάχνω πολύ εύκολα με το μίξερ χειρός. Μαγιά αγοράζω σε σκόνη, και σε συσκευασία μισού κιλού, που τη βάζω στην κατάψυξη και έτσι έχω για ένα χρόνο. Τώρα πια είναι αδύνατον να φάμε αγοραστό ψωμί που με τα βελτιωτικά του γίνεται σαν αφρολέξ, άσε που πειράζει στο στομάχι.

Νομίζετε σας βάζω δύσκολα; Μπα... αν το κάνετε μια δυο φορές θα σας αρέσει. Κοιτάξτε τις φωτογραφίες μου, κοιτάξτε και τα έτοιμα προϊόντα που αγοράζετε... Και το κόστος, που βέβαια δεν ήταν το αρχικό κίνητρο, υπολογίσαμε ότι γλιτώνουμε 5 ευρώ την ημέρα, δηλαδή 150 το μήνα. 12Χ150=1800 ευρώ το χρόνο! Απίστευτο ε;

Άσε μας ρε Λιάνα... πάνε στην κουζίνα σου να ζυμώσεις και να πλύνεις κανένα πιάτο :-)

ΨΗΦΙΔΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΥ ΧΑΝΟΝΤΑΙ

2011-09-10T06:03:00.000-07:00

Ένα σύντομο ταξίδι, και μια επίσκεψη στο σπίτι της φίλης που μας περίμενε. Συναδέλφισα στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και η γνωριμία μας μέσα από τα συνέδρια του κλάδου. Φίλη που την βλέπουμε τόσο σπάνια, και όμως όταν πέτυχε η κορούλα μας στο ΤΕΙ Ιωαννίνων και όπως όλοι οι γονείς ήμασταν πελαγωμένοι, η φίλη μας μας περίμενε με το κλειδί του σπιτιού της στο χέρι. Με το ελεύθερο να μείνουμε εκεί ώσπου να τακτοποιηθεί η κόρη μας. Τώρα μας περίμενε στο όμορφο χωριό της όπου φροντίζει την μητέρα της με γεροντική άνοια. Μια γλυκιά γριούλα που ρωτάει συνέχεια “ποια είσαι συ”, και μετά από 2 λεπτά τα ίδια “ποια είσαι εσύ”. Έφυγα με μόνιμο το ερώτημα: Τι σκέφτεται η ηλικιωμένη γυναίκα ξαπλωμένη στο νοσταλγικό κρεβάτι; Ποιες εικόνες απ την πολυτάραχη ζωή της γενιάς της σβήνονται σιγά σιγά, ίσως και για πάντα; κανείς δεν θα το μάθει……
Δεν γράφω τίποτα άλλο, απολαύστε φωτογραφίες!

Μόλις μπήκα στην αυλή είδα αυτό το ζεστό κάθισμα, ο κορμός του δέντρου, σκεπασμένος με το εργόχειρο το φτιαγμένο από περισσεύματα μαλλιών. .

Μπαίνω παρείσακτη στο δωμάτιο της γιαγιάς και φωτογραφίζω τρέμοντας από συγκίνηση, θαυμασμό και ενοχή.

Βγαίνοντας απ το σπιτάκι στο βάθος της αυλής, αντικρίζω το χώρο όπου ακόμα “και η βασίλισσα της Αγγλίας θα πήγαινε μόνη της”

Οι φωτογραφίες στην κρεβατοκάμαρα είναι πολύ προσεκτικά τραβηγμένες, και δεν αποδίδουν την ατμόσφαιρα που επικρατεί με το πανέμορφο σιδερένιο κρεβάτι και την περίτεχνη καρυδένια ντουλάπα που είναι προίκα της κ. Ανδρονίκης, της παλιές φωτογραφίες απ τα σημαντικά γεγονότα της ζωής της και τα τιμητικά διπλώματα, τα δικά της και του άντρα της. Δεν ήθελα να την ταράξω με την παρουσία μου και το φλας… Λίγα να βλέπετε και πολλά να φαντάζεστε.

Με τις προωθήσεις δεν σώζουμε το περιβάλλον.

2011-05-02T22:54:00.000-07:00

Με αφορμή ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που ετοιμάστηκα να προωθήσω και μετά να προχωρήσω παρακάτω.

GL-The End of Plastic Bag

Το σκέφτηκα για λίγο και είπα, εντάξει θα κάνουν το ίδιο και οι φίλοι μου, και μετά και οι φίλοι των φίλων μου, και οι φίλοι των φίλων των φίλων μου,…. Οπότε αποφάσισα πρώτα να κάνω πράξη όσα τόσο καιρό τα λέμε στο σπίτι, αλλά αν και προσπαθήσαμε τελικά δεν τα εφαρμόσαμε. Και ιδού κάτι απλό. Αν ψάξουμε σε όλο το σπίτι, σε ντουλάπες, μπαούλα, συρτάρια, θα βρούμε σίγουρα κομμάτια υφασμάτων, δαντέλες, τρέσες, και άλλα υλικά ραπτικής. Ακόμα και μεταχειρισμένα ρούχα που δεν μας κάνουν ή έχουν φθαρεί σε μερικά σημεία, μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε. Τι να τα κάνουμε; μα υφασμάτινες τσάντες, που θα αντικαταστήσουν τις πλαστικές σακούλες για τα ψώνια μας. Θα τις έχουμε για πολλά χρόνια, γιατί θα πλένονται και θα χρησιμοποιούνται πολλές φορές. Άσε που το κάθε κομμάτι τους κάτι θα μας θυμίζει.

Έφτιαξα λοιπόν τις δύο αυτές τσάντες, με τσέπες για τις αποδείξεις και κατάλληλα ραμμένη τη βάση ώστε να έχουν όγκο.

Αυτές είναι κατάλληλες για το σούπερ μάρκετ αλλά για μια βόλτα στην αγορά για μερικά ψιλοπράγματα χρειάζεται μια πιο μικρή. Έτσι έφτιαξα και την επόμενη.

Σε μια απλή βόλτα πιθανόν να αγοράσουμε π.χ. ένα κραγιόν, ένα κουτί χάπια, ένα μασουράκι, μια μπαταρία,.. όλα από διαφορετικά μαγαζιά, που θα μας δώσουν αντίστοιχο αριθμό σακουλιών. Ε μπορούμε να αποφύγουμε όλες αυτές τις πλαστικές σακουλίτσες χρησιμοποιώντας αυτή την τσάντα.

Την έφτιαξα πιο μικρή για να είναι εύχρηστη, αλλά επειδή πηγαίνοντας στην αγορά μπορεί να θυμηθώ και άλλα πράγματα που χρειάζομαι, και να μην χωράνε σ’ αυτήν, μπορεί να μεγαλώνει. Ξεκουμπώνω τις σούστες που έραψα και γίνεται μια μεγάλη τσάντα σαν τις προηγούμενες.

και η άλλη πλευρά

Και μια ιδέα για το τι να κάνετε τα σφιχτά αυγά που σας περισσεύουν. Εσείς βάψατε όμορφα και πλούσια τα αυγά σας, τσουγκρίσατε, ευχηθήκατε αλλά δεν φαγώθηκαν και πολλά, το ξέρω. Τα παιδιά μόνο τα σπάζουν και άντε να φάνε μισό και αυτό γιατί τους εντυπωσιάζει το κόκκινο χρώμα. Κάντε λοιπόν αυτό που έκανα και εγώ. Αυγά τουρσί με βότανα (στο διαδίκτυο θα βρείτε πολλές συνταγές). Ναι είναι μια εβραϊκή μάλλον συνταγή και εγώ την εφήρμοσα για δεύτερη φορά. Σε ένα μήνα θα μπορούμε να τρώμε το μεζεδάκι μας.

Τι θυμήθηκα τώρα, όταν ήμουν παιδί το Πάσχα έβγαζα αναφυλαξία απ τα πολλά τα αυγά. Τότε τσουγκρίζαμε στο δρόμο με τα άλλα παιδιά και όποιος νικούσε έπαιρνε το αυγό του άλλου και το έτρωγε εκεί επί τόπου. Ο δρόμος ήταν γεμάτος με κόκκινα αλλά και άλλα χρώματα τσόφλια. Άντε και του χρόνου, με υγεία!

Τρεις αυλές - τρεις απόψεις.

2011-04-26T13:58:00.000-07:00

Αν κάνετε μια βόλτα στην εξοχή, θα δείτε πολλές αυλές τελείως διαφορετικές μεταξύ τους.

Εγώ φωτογράφισα μόνο τη γειτονιά μου

Και πρώτα την αυλή του εξαιρετικού γείτονα που αφιερώνει δύο τρίωρα την ημέρα στην φροντίδα του κήπου του

Στη συνέχεια βλέπετε την αυλή της αχαρακτήριστης γειτόνισας που πολύ συχνά ψεκάζει τα χόρτα και τα καίει γιατί φοβάται τα φίδια, και ας βόσκουν μετά εκεί οι κότες της. Να σας παραγγείλω αυγά;

Και ιδού η δικιά μας αυλή! εδώ όπως παρατηρείτε ο καθένας κάνει ότι θέλει, άνθρωποι, ζώα, φυτά, χωρίς να ενοχλεί ο ένας τον άλλο

Για πέστε μου τώρα, πού θα θέλατε εσείς να κάνετε κωλοτούμπες; να παίξετε μπάλα, να κάνετε κούνια στα δέντρα; Ή καλύτερα να βάλετε μια αιώρα και να πάρετε το βιβλίο ή το λαπ τοπ αγκαλιά, ή ότι άλλο “επιθυμείτε στην αγκαλιά σας να το βρείτε”?

Το φιντανάκι

2011-04-10T23:38:00.000-07:00

Ήταν ένα τόσο δα φιντανάκι, που το απέσπασαν βίαια απ τη μάνα του, μα γεμάτο απ τους χυμούς της, μπορούσε σίγουρα να επιβιώσει. Δεν το ενδιέφερε και τόσο που έφευγε από κοντά της, αλλά αυτό που ήθελε ήταν να ταξιδέψει, να γνωρίσει άλλους κόσμους και κυρίως να είναι αύταρκες. Βαλμένο στη σειρά με πολλά άλλα μαζί, της ηλικίας του, προσπαθούσε να ριζώσει στο καινούριο του περιβάλλον. Μία ορμόνη και η ενισχυμένη τροφή μέσα στο νερό με ένα σωρό μεταλλικά άλατα, προφυλαγμένο μέσα σε θερμοκοιτίδα, βοήθησαν ώστε γι' αυτό να μην χρειάζονται ιδιαίτερες δυνάμεις.

Ένα πρωί, όταν ο ήλιος ήταν ακόμα στον ορίζοντα, το ξερίζωσαν όπως και τα άλλα αδέλφια του, και τα έβαλαν το καθένα σε δικό του σπιτάκι. Αν και πόνεσε πολύ, του άρεσε αυτό, και με τη βοήθεια των συμπληρωμάτων διατροφής τα κατάφερε και πάλι να ριζώσει στο νέο του σπιτικό. Ήταν σίγουρο ότι εδώ θα μεγαλώσει και θα δημιουργήσει τους κλώνους του. Μα ποτέ κανείς δεν ορίζει απόλυτα τον εαυτό του, και ένα δροσερό πρωινό με λιακάδα, άνθρωποι κατέκλυσαν τον χώρο του ιδρύματος, και τότε άκουσαν τα φιντανάκια για χρήματα και για την αποτίμηση της αξίας τους σε ευρώ.

Μαζί με άλλα φιντανάκια, σε διάφορα σχήματα και χρώματα, το φορτώσανε σε ένα αυτοκίνητο όπως άκουσε να το λένε, και ταξίδεψε πολύ μακριά πια. Και πάλι η χαρά του ήταν απέραντη, ανάμεικτη με άγχος όμως, γιατί δεν ήθελε πια άλλο ξερίζωμα, δεν άντεχε άλλο σοκ.

Κάποτε, αφού ταξίδεψαν στον απέραντο κάμπο, έφτασαν στο Μαγικό, και αφού πέταξαν το χαλασμένο πια μικρό σπιτάκι του, που μέσα σε αυτό ασφυκτιούσε και δεν μπορούσε να τεντωθεί, το έβαλαν στη μάνα Γη! Α, εδώ τώρα μπορούσε να απλώσει ρίζες προς όλες τις κατευθύνσεις και προπαντός βαθιά, προς την υγρή και ζεστή καρδιά της. Και τα λιγνά κλαδιά του θέλανε να φθάσουν τον ήλιο. Έγινε πια μια λυγερή κοπέλα που με αρμονικές, χορευτικές κινήσεις, τυλιγόταν και σκαρφάλωνε στο μεταλλικό, όμορφα βαμμένο, πλέγμα. Έγινε μια κοπέλα δύο μέτρα ψηλή, και φούντωσε, ομόρφυνε, και ήταν σίγουρη ότι αν μεγαλώσει κι άλλο, θα ανεβεί επάνω στη στέγη, και τότε πια θα βλέπει πολύ μακρυά, πάνω απ τα λιόδεντρα, τη θάλασσα αλλά και τα βουνά. Το άρωμά της μεθούμε τα έντομα που οργίαζαν γύρω της. Έκανε πολλά όνειρα, μα ήρθε χειμώνας, και δεν το άντεχε το κρύο, καλύτερα να κοιμόταν σκέφτηκε, και να περιμένει......

Όμως... την Άνοιξη, εγώ με αγωνία έβλεπα τα λεπτά κλαδάκια της, γυμνά, χωρίς ίχνος ζωής. Ένα μόνιμο σφίξιμο, είχα στην καρδιά μου. Να βλέπω όλα γύρω να φουντώνουν, τα λουλούδια να ανθίζουν, τα έντομα ένα σύννεφο βουερό, τα παιδιά να τρέχουν και οι δεκαοχτούρες να επαναλαμβάνουν το νούμερό τους, το 18. Αλλά η κοπελιά μου γυμνή και ξερή, τυλιγμένη γύρω απ τα όμορφα σίδερα.

Και ένα πρωί, τα είδα. Ναι ήταν κάτι μικρά φυλλαράκια, σαν το κεφάλι της καρφίτσας!!! Σκίρτησα, έβαλα τα γυαλιά μου, και βεβαιώθηκα. Η κοπελιά μου έχει ζωή. Ξέρει εκείνη, τώρα είναι η ώρα της. Άρχισα να στέλνω ηλεκτρονικά μηνύματα, ήθελα να μεταδώσω την ελπίδα! Υπάρχει ελπίδα τελικά για όλους! Και το όνομα αυτής Λουίζα!

Το ξέρω ότι όλοι έχουμε ένα όριο ζωής, μα δεν στρέχω να βλέπω κανέναν να λειώνει, κανέναν να στεγνώνει... Μου είναι αβάσταχτο._

Δαντελένια κουρτινάκια για εξαρτημένες διαδικτυακές

2011-04-05T12:43:00.001-07:00

Χρόνια τώρα ήθελα κουρτινάκια που να πληρούν τις εξής προδιαγραφές.

να ταιριάζουν σε ξύλινα παράθυρα
να μ αρέσουν
να μην σκοτεινιάζουν τον χώρο
να μην έχουν πολύ κόπο

και βρήκα αυτή την λύση.

Τώρα αν εσείς θέλετε να πάρετε το βελονάκι και να πλέξετε, θα φτιάξετε σίγουρα αριστουργήματα. Μπορείτε επίσης να πάρετε άσπρο λεπτό λινό και να κεντήσετε σε κοφτό ασπροκέντημα, οπότε τα δικά σας θα είναι έργα τέχνης!. Οπότε πάω πάσο. Όμως θα πρέπει για μήνες να ξεχάσετε τον υπολογιστή σας. Τι; δεν γίνετε αυτό; Εμ, γι αυτό σας λέω. Αγοράστε μεταξωτή δαντελένια κουρτίνα με το μέτρο που όταν κοπεί δεν χρειάζεται στρίφωμα.

Κόψτε τις κουρτίνες σας, στο μέγεθος που θέλετε και περάστε τις άκρες γρήγορα πάνω από τη φλόγα ενός κεριού για μεγαλύτερη αντοχή αν και δεν είναι απαραίτητο.

Αγοράστε και λεπτά μπρούντζινα κουρτινόξυλα, κρεμάστε τις .... και με γεια σας

Στα κουσούρια ντ' μπαμπά μ' (μεθεόρτια)

2011-02-17T10:52:00.000-08:00

Μια βδουμάδα μιτά τ Αγίου Δημητρίου μ’ έστειλιν η μάμα μ’ στου φούρνου να πάρου δυο λαμαρίνις. Ήταν Παρασκηυή, κι πως χάρ’κααα πλαλώντας πήγα κ’ ήρθα. Τς λαμαρίνις τς έπιρνι όταν ήθιλι να κάμ’ κουλούρια.

“Τι θα κάν’ς μάμα;” “Θα κάνου κουλούρια κι ινδουκάρυδα, γιατί μπουρεί να ‘ρθει καμία τ’ Κυριακή μιτά τν Ικκλησία και δεν έχου τίπουτα να ξιντροπιαστώ. Αύριου θ’ ρθει κ’ η θεία σ’ να μι βουηθήσ’” . “Αφού πέρασιν η γιουρτή ντ’ μπαμπά μ’” “Θα έρχουντι για τα κουσούρια”

Του Σάββατου είπι κρυφά κι του μπαμπά μ’ να φέρ’ ικατό δράμια μαργαρίτις να έχ’, και προυί προυί άρχίνσαν. Ιμάς μας έλιγαν να πάμι να παίξουμι να μην τσ’ αμπουδάμι μα ημείς εικί τριγυρνούσαμι.

Έκαμαν κουλούρια για βουτήματα κι τ’ αράδιασαν στ’ μια τ’ λαμαρίνα κι ύστιρα έκαμαν ινδουκάρυδα. Σαν κουλούρια ήταν κι αυτά αλλά τα έλιγαν πτιφουρ μι ινδουκάρυδου. Έβαζαν του μαλακό ζυμάρ’ που είχι μέσα τριμμένου ινδουκάρυδο, σι ένα χουνί μι δόντια στν άκρ’ κι του πατούσαν και έβγιναν στρόγγυλα κουλούρια μι μύτις. Έβαζαν κι στ’ μέσ’ μισό κεράσι’ γλυκό, κι τα έβαλαν κι αυτά στν άλλ’ τ’ λαμαρίνα. Μιτά πήγαν κι τσι δυο τς λαμαρίνις στου φούρνου.

Όλ’ θέλαμι να πάμι να τα πάρουμι απ του φούρνου, μα δε μας άφσαν. “Μι τιλειώσατι του γλυκό μι τιλειώσατι κι τα τσικουλατάκια κι όλα, δεν έχουμι τίπουτα να κιράσουμι, Θα σας δώσου ιγώ απού ένα”

Οταν τα έφιραν στου σπίτ, ημείς απού πάν. Άλλα κόλ’σαν κι άλλα έσπασαν. Αυτά μας τα μοίρασαν. Τα άλλα τα ‘κρυψαν. Οι τρεις θιραπαύκαμι, μας έφτασαν αυτά που φάγαμι, αλλά ου Γιάγκους όλ’ τ΄νύχτα σαν σφιντσιότκους παπάς ανέβνι κατέβνι τς σκάλις αλλά δεν έβρισκι που τά κριψιν η μάμα μας.

Ντ’ Κυριακή, όταν απόλκιν η ικκλησία, ήρθαν οι θείις απ’ τ’ γειτουνιά και πήγαν όλις στν καλή ντ’ κάμαρ’. Η μάμα μ’ κιρνούσι κι η αδιλφή μ’ ντ βουηθούσι. Η Γιάγκους παραμόνιβι να δει που έκρυψαν τα κουλούρια για να ξέρ’ για άλλ φουρά. Πρώτ’ φουρά δεν τα βρήκι κι κόντιψιν να σκάσ’. Όξου απ’ ντ καλή ντ’ κάμαρ’ είχαμι μια μιγάλ’ σάλα, μι μιγάλα παράθυρα και δαμάσκου κουρτίνις. Εικί πίσου απ’ τς κουρτίνις κρέμασιν η μάμα μ’ τ’ σακούλα μι όλα τα κιράσματα. Δεν είπι τίπουτα η αδελφόζουμ, πήγι κι πήρι τς γκαζιές.

Απάν’ στου τραπέζι ήταν η φουντανιέρα μι τς μαργαρίτις τα τσικουλατάκια. Άσπρ’ πουρσιλάν’ μι ουρανί λουλούδια, που τ’ έφιρι η γιαγιά μ’ απ’ τ’ Σιάτιστα. Έβαλιν ένα κουρσούμ’ μέσα στου χέρι τ’ η Γιάγκους, κι μι του μιγάλου δάχτυλο του έστειλι στ’ φουντανιέρα. Μόνο του καπάκι έμεινι. Ύστηρα, όταν η μάμα μ’ μι τουν μιγάλου του δίσκου γιμάτου πουτήρια κι πιατάκια μι γλυκό πήγι να κιράσ’ έβαλιν κι του καλό του πουτήρ’ στου σημάδ’ κι γέμισιν η τόπους λυλίτσια.

Θύμουσιν η μάμα μ’ γούρλουσιν τα μάτια, κι είπι ότ’ έλιγιν όταν θύμουνι “Α στην ευχή της Παναγίας”

κουσούρια=μεθεόρτια

πλαλώντας=τρέχοντας

100 δράμια = 320 γραμμάρια (400 δράμια = Μία οκά = 1.282 γραμμάρια)

αμπουδάμι=εμποδίζουμε

θιραπαύκαμι=θεραπευτήκαμε-ευχαριστηθήκαμε

απόλκιν η ικκλησία=απέλυσε (τον κόσμο) η εκκλησία – τελείωσε η λειτουργία δηλ.

δαμάσκο = είδος πολυτελούς υφάσματος, αδιαφανές (δεν υπήρχαν πατζούρια τότε στον Κολινδρό και στα παράθυρα βάζανε εκτός απ τις λεπτές κουρτίνες και άλλες αδιαφανείς)

γκαζιές=μπίλιες

λυλίτσια=κομματάκια γυαλιού

2011-01-14T08:27:00.000-08:00

Είστε καλεσμένοι σε γάμο,

σε
Κολινδρινό γάμο!

"Αθηνούουουλα...
τρέξε, περνάνε τη προίκα!" Φυσικά θα
έτρεχα από μόνη μου μόλις θα άκουγα το
ακορντεόν. Είναι η μαμά μου που με
παίρνει αγκαλιά και με ανεβάζει στο
περβάζι του παραθύρου, μισό μέτρο φαρδύ,
πρώτο θεωρείο. Πρώτα άκουσα τη μουσική
και μετά είδα τον ακορντεονίστα να
προχωράει αργά αργά και να παίζει. Ήταν
επιβλητικό, σε μια μικρούλα πόλη, που
δεν υπήρχε κανένας ήχος, ούτε αυτοκίνητα,
ούτε τηλεοράσεις, ούτε καν κότα ακουγόταν,
παρά μόνον η μουσική! Και ακολουθούσαν
παιδάκια, κρατώντας αγκαλιά από ένα
μαξιλάρι, του καναπέ, του ύπνου, της
φιγούρας, όλα γεμισμένα με βαμβάκι,

μετά
έφηβοι με ριγμένα στους ώμους τους
εργόχειρα

όπως
τραπεζομάντιλα

κρεβατόγυρους, ή
κρατώντας κάδρα κεντημένα με ευχές,
κ.α.

και το κάδρο που βλέπαμε στα πιο πολλά σπίτια, τον Φρίξο με την Έλλη!

Ακολουθούσαν
οι άντρες που κουβαλούσαν
τα πιο βαριά πράγματα, παπλώματα,
κουβέρτες πλεκτές, κουρελούδες,
χράμια, φλοκάτες, προκόβες (βελέντσες
χωρίς φλόκια)

όλα φυσικά πλεγμένα
ή υφασμένα στο χέρι, και μετά
ακολουθούσαν τα χαλκώματα,
καζάνι, ταψί,
κατσαρόλες, γκιούμια.

Το
καζάνι το κρατούσαν δυο άντρες, και
πίσω του ερχόταν, ένας
που κρατούσε ψηλά μια κότα και ένας με
μια γλάστρα. Και στο τέλος, δυο δυνατοί
άντρες, με καρφιτσωμένο στον
ώμο ένα μαντήλι,
κουβαλούσαν ένα βαρύ μπαούλο! Μερικές
γυναίκες βγήκαν
στο δρόμο και λέγανε
στα παιδιά με τα
μαξιλάρια και τα κεντήματα,
“γυρίστε από
δω να δω το σχέδιο”...

Α!
Τα σχέδια μεγάλη υπόθεση. Έπρεπε
εκτός από
την ομορφιά τους, να
είναι και πρωτότυπα, και
για τον λόγο
αυτό προσπαθούσαν οι
κοπέλες να τα κεντάνε κρυφά,
έτσι γινόταν τα περίφημα νυχτέρια!
Και για αυτήν την πλούσια προίκα, που
καμιά κοπέλα δεν ήθελε να υστερεί,
γινόταν αιματηρές οικονομίες στο σπίτι,
που συνήθως είχε μισή ντουζίνα κορίτσια.
Την εποχή που η μαμά ετοίμαζε την προίκα
της, στον Κολινδρό υπήρχε ηλεκτροδότηση
από τοπική γεννήτρια αλλά το καλώδιο
της λάμπας ήταν κοντό για τα ψηλοτάβανα
εκείνα αρχοντικά σπίτια, και η ένταση
του φωτός πολύ μικρή. Αλλά ο παππούς
βρήκε τη λύση: Έβαλε μια καρέκλα επάνω
στο τραπέζι και κάθισε η μαμά και κεντούσε
μια χαρά, τα όμορφα εργόχειρα μερικά
από τα οποία τα φυλάγουμε εμείς τώρα
σαν τα μάτια μας...

Αλλά
ας ξεκινήσουμε απ την αρχή.

Ο
γάμος στον Κολινδρό άρχιζε
από τη Δευτέρα,
σε ένα σπίτι που είχε από μέρες
ασβεστωθεί μέσα έξω, στις αυλές, και στα
πεζοδρόμια. Οι φλοκάτες, τα χράμια και
οι κουρελούδες είχαν προ πολλού πλυθεί
στον ποταμό, όπου πήγαιναν οι γυναίκες
μια φορά το χρόνο για να πλύνουν όλα
αυτά.

Κάθε
μέρα της εβδομάδας λοιπόν, γινόταν
και μια δουλειά, άρχιζε το άπλωμα της
προίκας στη σάλα, πρώτα τα δυο παλτό,
ένα το επίσημο συνήθως
μαύρο κι ένα το καθημερινό,
τα μαντό επίσης, φορέματα, παπούτσια,
εσώρουχα, και φυσικά πετσέτες, σκεπάσματα
και εργόχειρα όλα σε στοίβες.

Την
Τετάρτη πριν από το γάμο
γινόταν το γέμισμα των μαξιλαριών και
έραβαν και το ολοκέντητο
σεντόνι στο πάπλωμα. Τις τρεις πρώτες
βελονιές έπρεπε να τις κάνουν τρεις
γυναίκες παντρεμένες.

Την
παρασκευή πήγαιναν
συγγενείς του γαμπρού να
τα δουν, οι οποίοι
προσπαθούσαν να κλέψουν κάτι, μαντίλι,
πετσέτα, με τρόπο που να μην τους
καταλάβουν, και
τα έβρισκε η νύφη στο καινούργιο της
σπιτικό.

Το
Σάββατο το βράδυ την παραμονή του γάμου,
έρχονταν οι φίλοι του γαμπρού στο σπίτι
της νύφης να πάρουν τα καλά ρούχα με τις
κρεμάστρες, τα παλτό, μαντό, ταγέρ,
βραδινά φορέματα, κ.τ.λ. Μπροστά τα
ακορντεόν κι πίσω όλοι οι άλλοι ο καθένας
με ένα ρούχο.

Την
Κυριακή το πρωί πηγαίνανε την προίκα
από το σπίτι της νύφης στου γαμπρού,
όπου και έμενε πάντα το ζευγάρι, αφού
περνούσαν από τους κεντρικούς δρόμους,
την αγορά και φυσικά κάτω απ το σπίτι
μας, που ήταν στο κέντρο.

Ήταν το πιο
αξιόλογο θέαμα, και όσοι δεν είχαν την
τύχη τη δική μας, έβγαιναν απ τα απόμερα
στενά, στους κεντρικούς δρόμους για να
παρακολουθήσουν. Τα δύο παλικάρια με
το μπαούλο, για να το δώσουν στον γαμπρό,
έπρεπε να τους τάξει κάποιο ποσό. Έτσι
άρχιζαν τα παζάρια, “τόσα σας δίνω”,
“α! μπα, δεν το παίρνεις με τόσα λίγα”....
ώσπου να μείνουν ικανοποιημένοι οι δυο
βαστάζοι και τότε παρέδιδαν το μπαούλο
και έπαιρναν το μπαξίσι.

Το
απόγευμα της Κυριακής ξεκινούσαν από
το σπίτι του γαμπρού όλοι οι συγγενείς
του, για το σπίτι της νύφης να την πάρουν
για να την οδηγήσουν στην Εκκλησία. Εν
τω μεταξύ κοπέλες στόλιζαν όλους τους
καλεσμένους με ξάφι. Α! Μεγάλη χαρά
για μας, το φυλάγαμε και το φορούσαμε
για μέρες μετά. Αυτό ήταν ασημένιες
κλωστές σε τούφα που το καρφίτσωναν στο
πέτο. Και στην εκκλησία, με το “Ησαΐα
χόρευε” όταν πετούσαν ρύζι και κουφέτα
στο ζευγάρι, ορμούσαν τα αγόρια να τα
μαζέψουν από κάτω, και νευρίαζε ο παπάς
που μπερδευόταν στα πόδια του, και η
νύφη που της τσαλαπατούσαν το νυφικό,
το οποίο ήταν τις πιο πολλές φορές
δανεικό ή νοικιασμένο. Όσες κοπέλες
είχαν κάποια θεία στην Αμερική τις
έστελνε δώρο το νυφικό και μετά αυτές
το χάριζαν στην Εκκλησία για να το
νοικιάζει σε άλλες νύφες. Έτσι έβλεπες
όλες σχεδόν τις νύφες να φοράνε το ίδιο
φόρεμα.

Μετά
τα στέφανα πάλι
στους δρόμους, και εμείς τα κοριτσάκια
να τρέχουμε από πίσω και να ζηλεύουμε
το παρανυφάκι που κρατούσε το πέπλο,
ντυμένο με την οργαντίνα του και το
στεφανάκι στα μαλλιά, και να ονειρευόμαστε
να ντυθούμε και μεις έτσι κάποτε.

Εγώ
δεν έγινα ποτέ παρανυφάκι ως τα 17 μου
χρόνια, γιατί οι μεγάλες μου ξαδέλφες
μένανε στη Θεσσαλονίκη, και στην Αμερική
ακόμα. Και μου είχε κάνει εντύπωση η
φωτογραφία μιας ξαδέλφης που παντρεύτηκε
με ένα κομψό άσπρο ταγιεράκι, και το
θεώρησα πολύ “cool” οπότε
πήρα και γω την απόφαση από τα οκτώ μου
χρόνια να κάνω τον πιο αντικομφορμιστικό
γάμο. Έγινα πάντως παράνυφος στα 17 μου,
στην Κατερίνη, και ο γαμπρός μπερδεύτηκε,
δεν ήξερε ποια είναι η νύφη και ποια η
παράνυφος.

Το
βράδυ μετά το γάμο, δεν σερβίρονταν
κανονικό γεύμα, αλλά
κερνούσαν στα όρθια τσίπουρο,
λουκούμια κ.τ.λ. Το μεγάλο τραπέζι γινόταν
την Δευτέρα από τον γαμπρό
για τους συγγενείς της
νύφης.

Την
Τρίτη το πρωί
η νύφη έπρεπε να
αποδείξει το κυριότερο προσόν για μια
Κολινδρινή. Μην φαντάζεστε τα αναχρονιστικά
έθιμα περί παρθενίας και τέτοια. Η
αξιοπρέπεια των περήφανων Κολινδρινών
δεν επέτρεπε οποιαδήποτε νύξη για τέτοια
θέματα. Η νύφη έπρεπε να δώσει
εξετάσεις στην περίφημη πίτα του
Κολινδρού ανοίγοντας φύλλο
για να φάνε τα πεθερικά.

Την
τετάρτη πήγαιναν τα δώρα, άλλος δυο
πιάτα, ναι 2 καλά διαβάσατε,
ή έξη ποτήρια, μια
λάμπα πετρελαίου,

ένα “σιδηρόχτ”
(μπρούτζινο γουδί),

ένα μπρίκι, ένα
τηγάνι, ένα πήλινο, έναν
νταβά, ένα ντουλάπι που έψηναν το κριθάρι
που ήταν ο καφές
της εποχής,...

μην
περιμένετε βέβαια λίστα
γάμου; ή τραπεζιτικό
λογαριασμό;

Το
πρώτο Σάββατο μετά το
γάμο γινόταν τα επιστρόφια!
Τα πεθερικά και όλη
η οικογένεια του γαμπρού συνόδευαν τη
νύφη στο πατρικό
της όπου έμενε
δυο μέρες στολισμένη
παρφουμαρισμένη συνάμενη
και κουνάμενη.
Την
επόμενη ημέρα Κυριακή,
κουμπάροι, πεθερικά
κ.λ.π., πηγαίναν τη νύφη
στην εκκλησία με το καλό
της μαύρο παλτό,
με τη διαμαντένια καρφίτσα
στο πέτο, κατακόκκινα
χείλη επάνω
στα τακούνια στιλέτο, ότι πιο
δύσκολο στα κατηφορικά
δρομάκια του χωριού και
στα καλντερίμια!!!

Την
αλεπού, με το ταριχευμένο κεφάλι και τα
γυάλινα μάτια που φορούσε η μαμά στις
επίσημες εμφανίσεις της, μου την άφηνε
να παίζω για πολλά χρόνια μετά στο
τεράστιο σπίτι, με τα ελάχιστα και
αυτοσχέδια παιχνίδια.

Έτσι
λοιπόν, δυο βδομάδες κρατούσε ο γάμος,
μετά άρχιζε η καθημερινότητα, αλλά για
τις γυναίκες στον Κολινδρό τα πράγματα
ήταν πολύ πιο ρόδινα, γιατί ποτέ δεν
δούλευαν στα χωράφια. Ήταν μεγάλη τύχη
για μια κοπέλα να παντρευτεί στον
Κολινδρό.

Άντε
“χαρές στ' ανύπαντρα”....

Ευχαριστώ τις Κολινδρινές φίλες που με βοήθησαν γιατί εγώ θυμόμουν σαν σε όνειρο μόνο το πέρασμα της προίκας και το ξάφι.
Οι φωτογραφίες είναι από προσωπική συλλογή. ιντερνετ και Μακεδονικό Μουσείο Κολινδρού

Σύγκλιση γονιδίων!

2010-12-14T08:38:00.001-08:00

Ο Κόλιας γεννήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στο Σουχούμι της Απχαζίας. Τελείωσε Ρωσικό Γυμνάσιο και το 1922 με την ανταλλαγή, ήρθε στην Ελλάδα.

Το κέντρο υποδοχής προσφύγων ήταν ένας λασπότοπος έξω απ τη Θεσσαλονίκη, Καλαμαριά με το όνομα σήμερα. Άθλιες οι συνθήκες διαβίωσης και πολλοί δεν άντεξαν, μεταξύ των οποίων και ο αδελφός του Κόλια, λεπτός και “άψητος” όπως ήταν, πέθανε από ηλίαση. Μέχρι τη δεκαετία του -60, οι νέοι για να κατέβουν στη Θεσσαλονίκη, είχαν μαζί τους τα καλά τα παπούτσια. Πηγαίναν με τις γαλότσες μέχρι τη στάση του λεωφορείου, τις κρύβανε κάτω απ τα καφάσια του μανάβη, και φορούσαν τα καλά τους. Στο γυρισμό, αλλάζαν πάλι, φορούσαν τις γαλότσες και με τα παπούτσια στο χέρι πηγαίναν στα σπίτια τους.

Από την Καλαμαριά, τους πρόσφυγες τους στέλναν σε περιοχές που είχαν εγκαταλείψει οι Τούρκοι, και με ένα μικρό κλήρο που έπαιρναν, προσπαθούσαν να επιβιώσουν. Η οικογένεια του Κόλια, πήγε στα Κομνηνά Ξάνθης, δίπλα στη Σταυρούπολη. Απ τους πιο μορφωμένους αλλά και τους πιο δραστήριους, της περιοχής, έγινε και δήμαρχος της Σταυρούπολης, και πρωτοπόρος του συνεταιριστικού κινήματος. Δεν εξαργύρωσε όμως ποτέ αυτές τις υπηρεσίες του, αντίθετα με τον φίλο του και συμπατριώτη του, που το 1964 διορίστηκε υπουργικός Γεωργίας. Επί πλέον στις χοροεσπερίδες που οργάγωνε στα Κομνηνά και στην Σταυρούπολη, έπαιζε και βιολί, και έδινε τα παραγγέλματα στα γαλλικά. Ακόμα κάποιοι παλιοί κάτοικοι θυμούνται αυτές τις βραδιές.

Η Σόνια, αγαπημένη κόρη ενός συνταγματάρχη του τσαρικού στρατού, εγκατέλειψε νύχτα με την οικογένειά της το πατρικό σπίτι, στη Ρωσία παιδούλα ακόμα, μετά την Οκτωβριανή επανάσταση. Ένα κτήμα που δεν έφτανε μια μέρα με το άλογο να το γυρίσεις, και ένα σπίτι με τεράστιες αποθήκες γεμάτες τρόφιμα για τους βαρείς ρωσικούς χειμώνες, θα μείνουν χαραγμένα στη μνήμη της, ως το τέλος της ζωής της. Πήγαν στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο πατέρας εργαζόταν σαν θυρωρός, και με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922, πέρασε με προσωρινό διαβατήριο στην Ελλάδα, σε ηλικία 13 χρονών.

Στα 18 της, ο πατέρας την πάντρεψε με τον Κόλια, 12 χρόνια μεγαλύτερό της. Παρ όλη την διαφορά ηλικίας πήρε τα ηνία του σπιτιού.

Ο μικρός μισθός του συνεταιρισμού χρειαζόταν πολύ καλή διαχείριση για τις ανάγκες της οικογένειας που κάποτε έφτασε να είναι οκταμελής. Άσε που πολλές φορές αντί για τον μισθό, της έφερνε κάποια προϊόντα που τους δίναν έναντι. Κάποτε ο Κόλιας έφερε στο σπίτι ένα ραδιόφωνο Τομσον και μαζευόταν όλη η γειτονιά να ακούσει. Αυτό έγινε όταν πια η οικογένειά τους, είχε μετακομίσει στην Ξάνθη. Η Σόνια ήταν το συμπλήρωμα του Κόλια. Διστακτικός και ευαίσθητος εκείνος, αποφασιστική και σκληρή εκείνη. Κάποια Χριστούγεννα του έδωσε το μαχαίρι να πάει να σφάξει τη γαλοπούλα που τάϊζε πολύ καιρό και την είχε στην πίσω αυλή του μικρού τους σπιτιού. Περίμενε πολύ ώρα μα ούτε ο άντρας της φαινόταν, ούτε η γαλοπούλα. Στέλνει τότε τον μεγάλο γιο, να δει γιατί αργεί ο πατέρας. Εκείνος πήγε στην αυλή, αλλά παρ’ όλο που πέρασε η ώρα δεν φάνηκε πίσω. Περιμένει η Σόνια, περιμένει…. Στέλνει τον μικρό γιο. Εν τω μεταξύ όλα τα υλικά έτοιμα για να μαγειρέψει, αλλά πουθενά γαλοπούλα. Τρέχει τότε θυμωμένη, και τους βρίσκει όλους να χαϊδεύουν τη γαλοπούλα. Αγανακτισμένη αρπάζει το μαχαίρι και …. χρατς, αυτό ήταν.

Ο Δημήτρης το τέταρτο παιδί μιας από τις πιο πλούσιες οικογένειας του Κολινδρού, γεννήθηκε το 1907.

Οταν μεγάλωσε, θέλησε να πάει για σπουδές σε μια γεωπονική σχολή που λειτουργούσε τότε στην Αγιά Λαρίσης, με οικοτροφείο. Μα η μαμά του το θεώρησε απαράδεκτο να ξενιτευτεί το παιδί, τότε μόνο οι φτωχοί ξενιτεύονταν, της είχε φύγει και ο μεγάλος γιος της στην Αμερική! Οπότε έμεινε στον Κολινδρό, έμαθε την τέχνη του τσαγκάρη, λίγο όμως την εξάσκησε. Παράλληλα ,το μαντολίνο, τα βιβλία και οι θεατρικές παραστάσεις ήταν οι ενασχολήσεις του, μέχρι το γάμο του, και αρκετά μετά. Μετά από σχεδόν 15 χρόνια γάμου αναγκάστηκε να βάλει και εκείνος καπνό, και να δουλέψει με την οικογένειά του για μερικές χρονιές. Στην δεκαετία του 60, με τέσσερα παιδιά πια, κατάλαβε ότι για τα παιδιά το μέλλον ήταν στην Θεσσαλονίκη, και έτσι αφού πούλησε μέρος της περιουσίας του, μετακόμισε, όπως και πολλές άλλες οικογένειες.

Στον Κολινδρό γεννήθηκε και η Πολυτίμη το 1912, το 6ο απ τα εννιά παιδιά του Κώτσου και της Αθηνάς.

Ο πατέρας της, καλλιεργημένος, ιεροψάλτης, μα κυρίως τεχνίτης τσαγκάρης, δεν ήθελε τα πέντε κορίτσια του να ταλαιπωρηθούν όπως η γυναίκα του με τόσο πολλά παιδιά, γι αυτό δεν ήθελε να τις παντρέψει μικρές. Αυτόν τον οικογενειακό προγραμματισμό ήξερε. Έξυπνος και αρχοντικός μόνο τον σεβασμό των γύρω του ενέπνεε. Η εικόνα του με το μακρύ νυχτικό (δεν φορούσαν τότε πιτζάμες) τον σκούφο, και το λυχνάρι να ανεβοκατεβαίνει την ξύλινη σκάλα, έχει μείνει στις καρδιές των 25 εγγονιών του. Την Κυριακή άφηνε επάνω στο τζάκι στη σειρά ένα δεκάρικο, ένα τάλιρο και ένα δίφραγκο, που ήταν το χαρτζιλίκι για τους γιους, ανάλογα με την ηλικία τους, τον Σωτήρη, τον Λάκη και τον Αντώνη. Μα ο Αντώνης πήγαινε κρυφά και άλλαζε τη σειρά, έβαζε στο κέντρο το δίφραγκο και τελευταίο το τάλιρο. Ετσι ο Λάκης πάντα βιαστικός και απονήρευτος έπαιρνε το πιο μικρό νόμισμα. Στον Κολινδρό κατέβαιναν απ τα γύρω χωριά για να ψωνίσουν και για να παραγγείλουν παπούτσια. Μα τα καινούρια παπούτσια έπρεπε να τρίζουν όταν τα παλικάρια στη βόλτα ήθελαν να κινήσουν το ενδιαφέρον των κοριτσιών. Ο Κώτσος είχε αφήσει να διαρρεύσει ότι έβαζε τσόφλια από αβγά στο εσωτερικό των παπουτσιών, μα εκείνος έβαζε απλά δυο φόδρες καλή με καλή και σε κάθε βήμα που τριβόταν μεταξύ τους, έτριζαν. Έτσι οι πελάτες του έφερναν και μερικά αβγά πάντα για τα παιδιά, με την σιγουριά οτι θα βάλει τσόφλια και στα παπούτσια, για να εντυπωσιάσουν στο χωριό τους. Η Πολυτίμη αγαπήθηκε με τον Δημητράκη και στα 27 της χρόνια, μεγάλη για τα δεδομένα της εποχής, παντρεύτηκε.

Ο Σόλων,

το τέταρτο παιδί του Κόλια και της Σόνιας γεννήθηκε όταν πια η μεγάλη κόρη άρχισε να γαμπρίζει.

Έτσι του έμεινε η εντύπωση από μικρό παιδί οτι ήταν περιττός. Η αδελφή του στα 17 της χρόνια παντρεύτηκε με ένα χωροφύλακα, που τον έπαυσαν απ την υπηρεσία του, γιατί η νύφη δεν ήταν από οικογένεια των δικών τους προδιαγραφών και επί πλέον δεν είχε τα απαραίτητα μετρητά για προίκα. Γρήγορα έκανε και ένα κοριτσάκι και έτσι θείος και ανιψιά μεγάλωσαν σχεδόν μαζί. Έτσι η οικογένεια έφτασε να είναι οκταμελής και να ζει απ τον μισθό του Κόλια. Το 1961, όταν πια παντρεύτηκαν και τα δυο κορίτσια της οικογένειας, και φύγαν απ το σπίτι, οι γονείς με τα δυο αγόρια μετακόμισαν στην Θεσσαλονίκη. Εκεί ο Σόλων φοίτησε στο γυμνάσιο, και λίγο στο πανεπιστήμιο, αλλά όταν δημιουργήθηκε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ξαναγύρισε στην Ξάνθη, και…. περίμενε.

Το τέταρτο παιδί τουΔημητράκη και της Πολυτίμης, η Αθηνά

αν και γεννήθηκε σε δύσκολη εποχή, ήταν το χαϊδεμένο τους।

Έζησε τα μαθητικά και τα σπουδαστικά της χρόνια στη Θεσσαλονίκη, ασχολήθηκε με πολλά πράγματα και τελικά με την ίδρυση του ΔΠΘ πήγε στην Ξάνθη, όπου στο επαγγελματικό της περιβάλλον συνάντησε τον Σόλωνα. Δραστηριοποιημένοι και οι ίδιο στο συνδικαλιστικό τους όργανο, πρόεδρος του συλλόγου η Αθηνά, γραμματέας ο Σόλων, ήταν αναγκασμένοι να συναντιούνται συχνά για υπογραφές στα πρακτικά και τα έγγραφα του συλλόγου. Το αποτέλεσμα ήταν η συμβίωση 32 χρόνων, και δυο παιδιά!.

Τα παιδιά μας, αγαπάνε τα βιβλία και την μουσική σαν τους παππούδες, πήραν τον αλτρουισμό της γιαγιάς Πολυτίμης, την αποφασιστικότητα της γιαγιάς Σοφίας, την περιέργεια για κάθε τι καινούριο της μαμάς τους και την συνέπεια στα πιστεύω τους, του πατέρα τους. Η κορούλα μας είναι η μόνη σε όλη την Ελλάδα που δεν ορκίστηκε όταν πήρε το πτυχίο της. “Δεν είμαι υποχρεωμένη να ορκιστώ, και δεν θα ορκιστώ” τους είπε.

Και εμείς τα παρακολουθούμε με αγάπη, μακριά τους γεωγραφικά μα τόσο κοντά τους, χάρη στην “αγία” τεχνολογία.

Ξάνθη: Η 3η πατρίδα μου (μέρος 5ο)

2010-12-10T04:28:00.000-08:00

Πολιτισμικό μωσαϊκό

Η μικρούλα
Ξάνθη, όπως και όλη η Ελλάδα έμελλε να
γίνει μια μητρόπολη του κόσμου. Σε
πολλούς φαίνεται παράξενο, ίσως και
ενοχλητικό, κινδυνεύει λέει η καθαρότητα
της φυλής… Ποιά καθαρότητα αλήθεια;
Θυμάστε το έργο του Δημ. Βυζάντιου
“Βαβυλωνία”; Εκεί έχουμε τον Ανατολίτη,
τον λογιώτατο, τον Χίο, τον Πελοποννήσιο,
τον Αλβανό, τον Κρητικό, τον αστυνόμο,
τον Κύπριο, τον γιατρό. Μιλούν όλοι
“ελληνικά” αλλά κανείς δεν καταλαβαίνει
τους υπόλοιπους.

Στην Ιστορία
της Ελλάδας μα και όλων των χωρών των Βαλκανίων, υπήρξαν
πολλές πολυπολιτισμικές εποχές. Θα αναφέρω μόνο τη
Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου και αρχές
του 20ου αιώνα, που φιλοξενούσε Έλληνες
Χριστιανούς, Τούρκους, Εβραίους
Σεφαραδίτες, Αρμένιους, Βούλγαρους,
Σέρβους, Αλβανούς, Βλάχους, με πολλές
διαφοροποιήσεις, εθνολογικές, θρησκευτικές
και σε διάφορες επιμειξίες.. (ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,
ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ,
Mark Mazower).

Από την Ελλάδα πέρασαν επίσης Καταλανοί (ας το ψάξουμε λίγο), Ιταλοί, Γερμανοί, ….

Οταν ήρθα
στην Ξάνθη, υπήρχαν Ελληνες Χριστιανοί,
τουρκόφωνοι Μουσουλμάνοι, σλαβόφωνοι
Πομάκοι, Τουρκόγυφτοι, Γραικόγυφτοι,
Αρμένιοι…

Στην Παλιά
Ξάνθη βλέπουμε τζαμί

απέναντι
σε παρεκκλήσι,

και τον
πρώην κινηματογράφο ΟΛΥΜΠΙΑ που στεγάζει το παιχνίδι Μποουλινγκ

…απέναντι
στο εργαστήριο του φίλου μου Δημήτρη
Σταθόπουλου με τις πανέμορφες ακουαρέλες
του, όπου μπήκα να πω Καλημέρα και μου έφτιαξε σοκολάτα για να ξεκουραστώ.

Και λίγο
πιο πέρα το Υπουργείο Εξωτερικών που
στεγάζεται σε ένα πανέμορφο κτίριο,
πρώην Κέντρο Τέχνης!

Λίγο πιο
πάνω μικρά σπιτάκια και τι σύμπτωση όταν
έκανα τη βόλτα μου, είδα τον κύριο που
επιβλέπει το κρέας για το κουρμπάνι

εκεί κοντά

και σε
απόσταση 100 μέτρων

Και ανάμεσα σε σπιτάκια και σπίτια, βλέπουμε και "παλάτια"

Σε όλους
αυτούς τους κατοίκους που συμβιώνουν αρμονικά,
προστέθηκαν συνάνθρωποί μας από Ρωσία,
Αρμενία, Γεωργία, Ρουμανία, Βουλγαρία,
Αλβανία. Τα πάρκα που ήταν κάποτε
σκουπιδότοποι και ελεύθερα ουρητήρια,
τώρα σφύζουν από ζωή και δημιουργία. Το
πρωί άντρες ηλικιωμένοι, αποφεύγοντας
την μπόχα του καφενείου, ίσως και για
οικονομικούς λόγους, παίζουν τάβλι,
σκάκι, χαρτιά, συζητάνε. Θυμάμαι μια όμορφη
σκηνή, ένα καλοκαιρινό σούρουπο, με
πολλούς άντρες γύρω από μια σκακιέρα
που παρακολουθούσαν με ενδιαφέρον και
χωρίς να ακούγεται το παραμικρό παρά
μόνον η φωνή ενός άντρα που με στόμφο
διάβαζε ποιήματα.

Και ξέρετε τι κάνουν;
Εχει ο καθένας την καρέκλα του και το
βράδυ τις αραδιάζουν έτσι όμορφα και
κανείς δεν τις πειράζει.

Το απόγευμα
είναι σειρά των γιαγιάδων με τα εγγονάκια
να κατακλύσουν τα πάρκα, όπως και τα
μεγαλύτερα παιδιά που παίζουν μπάλα,
και τα γεμίζουν ζωή.

Και ενώ
από την μια έρχεται τόσος κόσμος, που
τους υποσχέθηκαν οτι σε κάθε ζευγάρι ο
ένας τουλάχιστον θα έχει δουλειά, από
την άλλη οι στυλοβάτες της κοινωνίας
μας οι επενδυτές βιομήχανοι, και καλοί
“πατριώτες” μεταφέρουν τα εργοστάσια
στην Βουλγαρία. Ετσι λοιπόν, τους
ομογενείς μας εξ ανατολών, τους τάξανε
λαγούς με πετραχήλια, τους δώσανε και
δάνεια ή οικόπεδα σε περιοχές σαν την
Ξάνθη, τους ψιλοπιέζουν και να βαπτιστούν (ποιός μίλησε για προσηλυτισμό ή εκβιασμό) για να αλλάξουν την αναλογία
μεταξύ των θρησκειών, τους καλλιεργούν
και ένα ρατσισμό, και αντί να πάμε
μπροστά, πάμε πίσω.

Όμως η γοητεία δεν
παύει να υπάρχει, παρ’ όλα τα προβλήματα.
Έτσι βλέπουμε κάποιες γυναίκες, με μια
εμφάνιση και μία συμπεριφορά σαν να
ξέφυγαν από μυθιστόρημα του Τολστόι.
Φαίνεται στον τρόπο που μιλούν, στον
τρόπο που φοράνε το καπέλο, στον τρόπο
που φοράνε τα γάντια. Και από την άλλη
κάποιες αυθεντικές πόντιες γυναίκες
ξεχωρίζουν με την προφορά τους και με τα αδρά χαρακτηριστικά τους.

Στη Θράκη, εκτός
από την εκπαίδευση και τις άλλες δημόσιες
υπηρεσίες, μόνο κάποια μικρομάγαζα
ξεφυτρώνουν και εξαφανίζονται σε
μερικούς μήνες. Και ξέρετε ποιοι φωνάζουν
περισσότερο; οι μαγαζάτορες που δουλεύουν
με κέρδος 500% και βάλε… Βέβαια υπάρχουν πάρα πολλά φαγάδικα, καφε, στέκια νεολαίας και οχι μονο.

Αλλά ας μην αρχίσω
τη γκρίνια, μια και είμαι από τη φύση
μου αισιόδοξο άτομο.

Χαίρομαι να ακούω
τη Ντόμα απ’ τη Γεωργία να μιλάει με τον άντρα μου, για το Σουχούμι της Απχαζίας, από
όπου ήρθε και ο πατέρας του το 1922. Χαίρομαι
να ακούω τους μύθους της Αρμενίας από
την Χριστίνα, με άντρα ποντιακής
καταγωγής που ήρθε με τα παιδιά της και
τα εγγόνια της όταν μαίνονταν ο πόλεμος
στην πατρίδα τους. Μου χάρισε και αυτό
το ανάγλυφο με την κοπέλα που κρατάει
φωτιά για να τη βρει ο καλός της που
έρχεται κολυμπώντας. Είναι παραλλαγή
του μύθου του Λέανδρου και του κρυφού
του έρωτα για την Ηρώ. Βλέπουμε πανάρχαιους μύθους να διασώζονται από πολλούς λαούς σε διαφορετικές εκδοχές.

Στην Ξανθη όπου ζω, υπάρχουν πολλά μικτά ζευγάρια τωρα πια, πράγμα ίσως αδιανόητο για την εποχή που ήρθα. Τα νέα παιδιά που μεγαλώνουν μαζί, που παίζουν μαζί, που σπουδάζουν μαζί, είναι φυσικό και να ερωτεύονται. Οι προκαταλήψεις δυστυχώς χώρισαν πολλά ζευγαρια στο παρελθόν, μα σιγα σιγα ξεπερνιέται αυτό.

Ας αφήσουμε λέω εγώ, τη φύση να κάνει τις επιλογές της. Ξέρει τι κάνει! βρίσκει τρόπο να βελτιώνει τα είδη! Είναι γνωστά τα αποτελέσματα των γάμων μεταξύ "γαλαζοαίματων" (αιμοφιλία κτλ), ξέρουμε και τα αποτελέσματα των γάμων σε κλειστές κοινωνίες. Στην Ισλανδία π.χ. λόγω της απομόνωσης και φυσικά των γάμων μεταξύ συγγενών έμουμε διαδεδομένες ορισμένες αρώστιες. Και στη Σαμοθράκη λένε οτι όλοι είναι συγγενείς μεταξύ τους.

Και ένα συμβάν στο παζάρι Ξάνθης: Μια φορά κοιτούσα κάποια αντρικά μπουφάν και ρώτησα την κυρία που τα πουλούσε αν πηγαίνει και στην Αλεξανδρούπολη, γιατί ενδιαφέρεται η φίλη μου. ΝΑΙ, μου λέει, αλλά που να με βρει που με έριξαν μέσα στους Ρώσους; Και η κυρία ήταν τσιγγάνα!

Ας διατηρήσουμε την καθαρότητα του μυαλού μας πάνω απ ‘ολα…

….διαύγεια πνεύματος!

Η 3η πατρίδα μου (μέρος 4ο)

2010-11-29T05:57:00.000-08:00

Άρωμα καπνού

Στην
προσχολική μου ηλικία και μέχρι τα εννιά
μου χρόνια, για τρεις συνεχόμενες χρονιές
βάζαμε και εμείς καπνό όπως όλες σχεδόν
οι οικογένειες στον Κολινδρό. Για μια
οικογένεια που πάντα είχε τον τρόπο της
και ξαφνικά έμεινε χωρίς άλλους πόρους,
δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Ετσι κάθε χρόνο το
καλοκαίρι θυμάμαι, ο μπαμπάς μου με τη
βοήθεια του θείου μου, φτιάχναν ένα σπιτάκι από ξύλα στη μέση ενός χωραφιού και μέναμε εκεί για μερικούς μήνες του
καλοκαιριού. Η στέγη ήταν από λαμαρίνες
και οι τρύπες που υπήρχαν βούλωναν με
μιλούρα (η μαυρίλα που άφηνε ο καπνός
στα χέρια)। Η επίπλωση ήταν δύο
αυτοσχέδια ξύλινα κρεββάτια
όπου κοιμόμασταν τα τέσσερα αδέλφια
και η μαμά μας, και ενα αλουμινένιο
ντιβάνι, σχεδόν στην είσοδο της καλύβας
όπου κοιμόταν ο μπαμπάς. Να σας πω την
αλήθεια δεν θυμάμαι που ακριβώς κοιμόταν
η μαμά, ποτέ δεν προέβλεπε για τον εαυτό
της τίποτα. Πρώτα όλοι οι άλλοι. Ασε που
δεν βλέπαμε καν αν είχε χρόνο να κοιμηθεί.
Από σκεύη, τα μόνα που θυμάμαι είναι
ένα γυάλινο μπουκάλι που πήγαινα εγώ
να το γεμίσω κάθε λίγο στην κοντινή πηγή
και μερικά εμαγιέ κατσαρόλια (σαν τις
σημερινές κούπες) για να πίνουμε νερό.
Τα σκεύη της κουζίνας και ο καθημερινός
αγώνας με αυτά, ήταν δουλειά της μαμάς
που τα φρόντιζε και τα προστάτευε από
σκόνη και απ τα ζωηρά παιδιά της, γι αυτό
και δεν θυμάμαι τίποτα από αυτά.. Ημουν
η πιο μικρή και χαϊδεμένη και δεν δούλεψα
ποτέ. Τα μεγαλύτερα αδέλφια μου, στην
εφηβεία. Και είχαν το μεγαλύτερο όγκο
της δουλειάς. Καρύκια (φυτώρια), φυτεία,
πότισμα, σπάσιμο, μπούρλιασμα (πέρασμα
με βελόνες σε ράμματα), άπλωμα στον ήλιο
και στο τέλος του καλοκαιριού ερχόταν
μια μηχανή να κάνει το καπνό δέματα.

Λιάστρες που ακόμα και τώρα χρησιμοποιούνται από καπνοκαλλλιεργητές

(Παλιά φωτογραφία από το Μαγικό Ξάνθης)

Εκεί στο χωράφι λοιπόν γινόταν όλα, με ότι μέσα
διαθέτανε. Και θα πρέπει να ήταν πάρα
πολύ δύσκολο αν σκεφτούμε οτι το σπίτι
μας, ήταν κλασσικό μακεδονίτικο αρχοντικό,
δυόροφο με δέκα δωμάτια μοιρασμένα σε
δυο οικογένειες.

Και
από εισόδημα; όταν πουλούσαν το καπνό,
και αν ο εκτιμητής δεν το έβγαζε εν τω
μεταξύ σκάρτο, και πέρνανε κάποιο ποσό,
με το ζόρι έφτανε να καλύψει τα βερεσέδια
όλου του χρόνου, και να αγοράσει η μαμά
λίγα μέτρα έτοιμη δαντελένια κουρτίνα
που μόλις τότε βγήκε, και ότι άλλο
χρειαζόταν για να μας έχει εμάς άψογα!

Εκείνα
τα χρόνια προσπαθούσαμε τα εξασφαλίσουμε
διάφορα κουτιά από τσιγάρα. Το πάνω
μέρος τους το χρησιμοποιούσαμε για να
παίζουμε ένα παιχνίδι με κάρτες, και
την ανάποδη του σκληρού κουτιού, για να
σχεδιάζουμε, να κάνουμε τρύπες με την
καρφίτσα σε απόσταση 2 χιλιοστών περίπου
και να κεντάμε μετά περνώντας το βελόνι
απ’ αυτές τις τρύπες. Τα πιο σπάνια κουτιά
ήταν από τσιγάρα ΔΗΛΟΣ και Sante
που μας γοήτευε με την απελευθερωμένη
γυναίκα που εικονιζόταν σε αυτό

…και
ήρθε το 1961 και με την τεράστια εσωτερική
μετανάστευση πήγαμε στη Θεσσαλονίκη.
Αλλά τα καπνά δεν τα ξεχνούσα. Καθημερινά
άκουγα τη μαμά μας να λέει πόσο δύσκολα
ήταν.

Αλλά
και όποτε περνούσα απ’ την οδό Βασ.
Ηρακλείου, ένα μείγμα μυρωδιάς καπνού
και σοκολάτας έμενε στα ρουθούνια μου
για μέρες. Ήταν εκεί ένα καπνομάγαζο
και απέναντι το εργοστάσιο του Φλόκα…

Και στο σπίτι,
ο μπαμπάς να συμβουλεύει τα αγόρια να
μην καπνίσουν τουλάχιστον ώσπου να πάνε
στρατιώτες, και τελικά δεν κάπνισαν
ποτέ. Αλλά εμάς τα κορίτσια δεν μας
συμβούλεψε ποτέ, γι αυτό καπνίζαμε. Και
όταν καμιά φορά ερχόταν απ’ τη δουλειά
και του μύριζε το δικό μας τσιγάρο, μας
έλεγε "γιατί δεν ανοίγεται κανένα παράθυρο
να μην το καταλάβω;"

Είχαμε
και το πειραχτήρι τον ξάδελφό μας, φοιτητής τότε, που
καμιά φορά με έστελνε με μία δραχμή στο
περίπτερο και του αγόραζα 4 τσιγάρα
χύμα. Και άλλες φορές μας κερνούσε
τσιγάρο, και μετά έσερνε τα πόδια να
νομίζουμε οτι έρχεται η γιαγιά και το
σβήναμε άρον άρον…

…και
ήρθε το 1977, άνοιξα τα φτερά μου και πήγα
να δουλέψω στο καινούριο τότε Δημοκρίτειο
Πανεπιστήμιο, στην Ξάνθη.

Την
πρώτη μέρα που ήρθα γινόταν τα εγκαίνια
του Λαογραφικού Μουσείου της ΦΕΞ
(Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης).

Εκεί
είδα μερικά έργα τέχνης φτιαγμένα από
πολύ μικρά φύλλα καπνού και κάποιες
αναφορές στην ιστορία του. Εχουν γραφτεί
πολλά σχετικά βιβλία για την ιστορία
του καπνού σε Ξάνθη και Καβάλα. Ολη η
πρωτοπορία που εργατικού κινήματος
ήταν καπνεργάτες. Μα αλίμονο, κανένας
σεβασμός σ αυτήν την ιστορία. Στην Ξάνθη
όταν ήρθα, μία περιοχή ήταν όλο τεράστια
κτίρια πρώην καπνομάγαζα – καπναποθήκες,
στο κέντρο σχεδόν της πόλης.

Και
κολλητά σε αυτά ωραιότατα σπίτια,
φτιαγμένα με απίστευτο μεράκι.

Τα
πιο πολλά έμειναν έτσι στο έλεος του
χρόνου, και της “ιδιωτικής πρωτοβουλίας”
διαλύθηκαν ή κάηκαν. Πολλά χάσκουν με
τα τζάμια σπασμένα και τους ισόγειους
χώρους σκουπιδότοπους. Μερικά όμως
σώθηκαν όπως αυτά που στεγάζουν την
Ακαδημία Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης

την
Υπερνομαρχία, και το ΚΑΠΗ
του Δήμου Ξανθης

Κάτι
άλλο που θυμάμαι επίσης, είναι κάποια
καλοκαιρινά βράδια, όταν μετά από
ολονύκτιες συζητήσεις στην πλατεία της
Ξάνθης, αποφασίζαμε να πάμε για ύπνο.
Μόλις κάπως δρόσιζε, θυμόμασταν ότι
στις επτά έπρεπε να ξυπνήσουμε για να
πάμε στη δουλειά, και επομένως να
κοιμηθούμε. Τότε στην απόλυτη ησυχία
της μικρής μας πόλης, ακουγόταν κάποια
κάρα, με ολόκληρες οικογένειες επάνω, που πηγαίναν για
σπάσιμο καπνού.

Η
μυρωδιά του καπνού μου έρχεται στα
ρουθούνια και τώρα ακόμα πολλά βράδια
του καλοκαιριού. Στο χωριό που μένουμε
το καλοκαίρι, κοντά στο σπιτάκι μας,
καλλιεργούν καπνό και τα βράδια οταν
έχει ζέστη, υγρασία και νοτιά, το άρωμα
του φρέσκου καπνού μπαίνει απ το παράθυρό
μου, μαζί με το τραγούδι του γρύλου, και
μου ξυπνάει παιδικές μνήμες.

Στην Ξάνθη, στο βουνό και στον κάμπο, εξακολουθούν να καλλιεργούν καπνά. Στο βουνό οι πομάκοι, και στον κάμπο οι τούρκοι, τα δουλεύουν μόνοι τους. Ομως στον κάμπο επίσης κάθε καλοκαίρι κατασκηνώνουν οικογένειες τσιγγάνων και αναλαμβάνουν τη δουλεία, στα καπνοχώραφα αυτών που διαθέτουν πολλά στρέματα. Εδώ υπάρχει το συνεταιριστικό εργοστάσιο ΣΕΚΑΠ που απορροφά όλη τη σοδειά, αλλά από όσο ξέρω έχει μόνιμο πρόβλημα επιβίωσης….

Λένε
οτι κάποιο
μυστήριο υπάρχει στα καπνοτόπια. Ο
συνδυασμός των κλιματολογικών αλλαγών,
ήλιου και υγρασίας, το φτωχό χώμα, οι
εργασίες της μεγάλης υπομονής και
επιμέλειας των καπνοπαραγωγών, η αργή
ζύμωση δίνουν την ευγενέστερη, την πιο
υγιεινή ποικιλία, τις μικρόφυλλες
γευστικές και αρωματικές ποικιλίες.
Από
αυτά τα ανατολικά
καπνά ο καπνός της Μακεδονίας και της
Ξάνθης (ιδιαίτερα της Χρύσας και της
Μορσίνης) υπερείχε
πάντα.

Την
μυρωδιά λοιπόν του φρέσκου αλλά και του
αποξηραμένου καπνού όποτε την συναντήσω
την αναπνέω με απόλαυση, συνοδεύει τη
ζωή μου εδώ και πενήντα σχεδόν χρόνια…όμως δεν καπνίζω εδώ και 32 χρόνια και την καπνίλα που έχει εμποτίσει
τα σπίτια, τα ρούχα, τα βιβλία, τα μαλλιά
των νέων ανθρώπων… δεν την αντέχω

Η τρίτη πατριδα μου (Μέρος 3ο)

2010-11-21T08:10:00.000-08:00

Η περίφημη "μπάρα"

Είμαστε στο καλοκαίρι του 1977. Ένας
φίλος γιατρός έκανε το αγροτικό του,
στα πομακοχώρια της Ξάνθης. Προς τιμήν
του γιατρού λοιπόν, ένας χωριανός έσφαξε ουλάκι
(μικρό κατσικάκι) και τον κάλεσε. Και
κείνος πήρε μαζί του τον ξάδελφό του
και εμένα που ήμουν νίοφερτη στην Ξάνθη
να πάμε παρέα.

"Αύριο
πρωί, μου λέει, να πας στην αστυνομία να
βγάλεις άδεια”.

"Ορίστε;"

Και
όμως φίλοι μου στον δρόμο απ την Ξάνθη
προς το βορρά μετά από οκτώ χιλιόμετρα
ο δρόμος χωρίζεται. Αριστερά αν πας,
κατευθύνεσαι προς Σταυρούπουλη – Δράμα.
Δεξιά όμως στην αρχή του δρόμου για
Εχίνο και άλλα μικρά χωριά, υπήρχε
στρατιωτικό φυλάκιο με την περίφημη
“μπάρα” και για να περάσεις χρειαζόταν
ειδική άδεια απ την αστυνομία. Επιτηρούμενη
ζώνη! ήταν όλη η ορεινή περιοχή στα σύνορα
με την Βουλγαρία και
στην οποία βρίσκεται το σύνολο σχεδόν
των χωριών των Πομάκων!
Αυτή η μπάρα καταργήθηκε όταν Υπουργός
Άμυνας ήταν ο Γεράσιμος Αρσένης. Το
βράδυ μετά από ορισμένη ώρα δεν επιτρεπόταν
η είσοδος και η έξοδος και υπήρχαν
περιπτώσεις ετοιμόγεννες γυναίκες που
κινδύνευε και η ζωή τους ακόμα να μην
μπορούν να κατεβούν στην Ξάνθη…

Πήγα
λοιπόν και εγώ πρωί πρωί στην αστυνομία,
βγάζω άδεια, και το απόγευμα συναντιώμαστε,
και με το κατσαριδάκι του Πάρι ξεκινάμε.
Ενας απίστευτα στενός δρόμος! Στροφές,
λακούβες, χώμα, χαλίκι, άσφαλτος, το ένα
διαδέχονταν το άλλο χωρίς προειδοποίηση,
χωρίς σήμανση. Κάποτε φτάσαμε στη Μύκη,
το χωριό όπου ήταν το αγροτικό ιατρείο,
και καθίσαμε να πιούμε καφέ. Μία εικόνα
που θύμιζε δεκαετία του 50, με ότι νοσταλγικό αλλά και μίζερο σημαίνει αυτό. Πολλά
παιδάκια παίζανε δίπλα στον μικρό
χείμαρρο που διέσχιζε το χωριό. Και ένα
πανέμορφο τζαμί που θαρρείς και μπήκε
ένθετο από άλλη εικόνα. Με πολύ όμορφα
χρώματα και διακοσμήσεις. Έβγαλα τα
παπούτσια και μπήκα… εντυπωσιακό! σαν
να ήμουν αλλού.

Φεύγοντας
απ το χωριό πρόσεξα ένα εκκλησάκι!

"Μα
καλά, ρωτάω, έχει και χριστιανούς το
χωριό;"

"Οχι"

?????

Και
έτσι έμαθα οτι σε όλα τα πομακοχώρια
έχει και εκκλησάκια που κτίστηκαν επί
χούντας και ας μην υπάρχει ούτε ένας
χριστιανός (μάλλον σε μερικά υπάρχει ένας χωροφύλακας)

Το
σούρουπο φτάσαμε στον Κένταυρο όπου
ήταν καλεσμένος ο φίλος μας. Πάμε λοιπόν
σε ένα μαγαζάκι απίστευτο. Ούτε στις
παλιές ελληνικές ταινίες είχα δει κάτι
τέτοιο. Ολα σε ένα. Μπακάλικο, καφενείο,
χειροκίνητο τηλεφωνικό κέντρο,
ψιλικατζίδικο… Μερικά ράφια στρωμένα
με ξεθωριασμένα εμπριμέ χαρτιά,
φιλοξενούσαν τσιγάρα, ρύζι, κονσέρβες,
Τide,
από
δυο τρία κομμάτια. Μια αυτοσχέδια
ξυλόσομπα στη μέση (πρώην βαρέλι) και δυο τρία τραπεζάκια
με τις αντίστοιχες καρέκλες, συμπλήρωναν
τον εξοπλισμό. Μία μικρή πόρτα και ένα
μεγαλούτσικο παράθυρο με αλλεπάλληλες
στρώσεις λαδομπογιάς που δεν ήξερες
πιο ήταν το αρχικό και πιο το τελικό
χρώμα. Είχε νυχτώσει βέβαια και όπως
γυρνάω το βλέμμα μου στο παράθυρο,
αντικρίζω μια εικόνα που δεν θα την
ξεχάσω ποτέ. Στα σκοτεινά τζάμια της πόρτας και
του παράθυρου ήταν κολλημένα πρόσωπα
με τα μάτια ορθάνοιχτα να με παρακολουθούν.
Μικρά παιδάκια και γυναίκες έβλεπαν το
μοναδικό θέαμα μιας κοπέλας με μίνι
φουστίτσα, να τρώει και να πίνει μόνη
της με μερικούς άντρες. Μια αεράτη και
άνετη Κολινδρινή - θεσσαλονικιά, που προκαλούσε τα
σχόλια ακόμα και του πανεπιστημιακού
κύκλου με την αντικομφορμιστική της
συμπεριφορά, σε έναν άλλο κόσμο!

Καλά…
το ουλάκι που ήταν όλο για μας, ήταν
απίστευτα τρυφερό και νόστιμο. Και χωρίς
άλλα μπινελίκια παρά μόνον ψωμί και
ρετσίνα το τσακίσαμε. Και όταν επιστρέψαμε
στην Ξάνθη, αναρωτιόμουν ήταν αλήθεια
ή όνειρο όλα αυτά; Κρίμα όμως δεν υπάρχουν
φωτογραφίες να σας δείξω.

Η
μοναδική μας φωτογραφία σήμερα είναι
της μικρούλας που φοράει την χαρακτηριστική
στολή που την έχω δει μόνο στην Σμύνθη
και τη Μύκη. Ολες οι γυναίκες έχουν αυτή
τη φορεσιά για καλή. Ολες οι ποδιές είμαι
φτιαγμένες από αυτό το καρώ ύφασμα.

Τώρα
βέβαια δεν υπάρχει αυτό το κλίμα. Αν
πάτε ακόμα και στον Εχίνο που είναι μια
μικρή πόλη με τρία τεράστια τζαμιά και όπου
απαγορεύεται το αλκοόλ, θα δείτε τα
βράδια στον απόμερο δρόμο παλικάρια με
μηχανάκια να φιλιούνται με τα κορίτσια
τους. Όλα είναι φυσικά βέβαια, αλλά αυτό
που εγώ δεν μπορώ να βλέπω είναι η βρωμιά,
αποτέλεσμα της κατανάλωσης. Στο ποτάμι
που διασχίζει όλα αυτά τα χωριά θα δείτε
μέσα, κάθε είδους συσκευασία… κρίμα.

Και μία άλλη επίσκεψή μου στα πομακοχώρια θα μου μείνει αξέχαστη. Είμαστε και πάλι στον πρώτο χρόνο της εγκατάστασής μου στην Ξάνθη. Ηταν ένα ανοιξιάτικο σαββατοκύριακο, και ξεκινήσαμε με μια μεγάλη παρέα ξανθιωτών κυρίως, για τις Θέρμες. Είναι τρία χωριά με το ίδιο όνομα που οπως δείχνει το όνομά τους έχουν θερμά λουτρά. Μετά από εκεί είναι το τελευταίο χωριό η Μέδουσα. Κλείσαμε λοιπόν ενα σπίτι με ενοικιαζόμενα δωμάτια που στο ισόγειο είχε εστιατόριο. Αλλά όλα αυτά λειτουργούν μόνο το φθινόπωρο που έχουν επισκέπτες τα λουτρά. Έτσι πήραμε μαζί μας υλικά και μαγειρέψαμε στην κουζίνα του εστιατορίου. Μετά το φαγητό βγήκαμε τα πλύνουμε τα πιάτα έξω. Γύρω γύρω να υπάρχει ακόμα χιόνι, και από μια βρύση να τρέχει έτσι ελεύθερα ζεστό αχνιστό νερό!

Μα το μοναδικό θέαμα ήταν το βράδυ, όταν πήγαμε μια βόλτα με τα πόδια. Οι ελάχιστοι κάτοικοι του χωριού είχαν προ πολλού μαζευτεί στα σπίτια τους, και έτσι υπήρχε απόλυτη ερημιά, απόλυτη ησυχία. Ενας χωματόδρομος χωρίς φωτισμό, ένας πεντακάθαρος ξάστερος ουρανός και από παντού, όπως έτρεχαν ελεύθερα τα ζεστά νερά, να ανεβαίνουν υδρατμοί. Ενα θέαμα απόκοσμο και ονειρικό!

Από τότε πολλές φορές επισκεύτηκα τα πομακοχώρια, οποιος έρχεται στη Ξανθη θέλει μια επίσκεψη σ αυτά. Μα τωρα πια δεν εχει καμιά γοητεία, γιατί η μισή ανάπτυξη βοήθησε βεβαια τους ανθρωπους αλλα πρόσθεσε και στοιχεία εκφυλισμού…

Οι άνθρωποι πάντως διατηρούν έναν σεβασμό… σεβασμό στον πατέρα που του φιλούνε το χέρι, σεβασμό στον επισκέπτη, σεβασμό στις παραδόσεις…

…για μένα όμως αυτος ο "σεβασμός" είναι στοιχείο υπανάπτυξης γιατί ψηφίζουν ότι προστάξει ο πατέρας! ετσι σε προεκλογικές επισκέψεις στα χωριά αυτά, συκώνονται όλοι όρθιοι, χαιρετούν με χειραψία, κερνάνε τσάι, ακούνε με προσίλωση, και εκεί που φεύγεις με τη σιγουριά ότι υπάρχει ταυτότης απόψεων, την επόμενη Κυριακή παίρνεις μόνο την ψήφο του εκλογικού αντιπρόσωπου

ΠΑΡΑΔΟΣΗ; σηκώνει μεγάλη συζήτηση, να ένα θέμα που θα άξιζε να το κουβεντιάσουμε…

Πρόσφατα πήγα μια βόλτα ως το "9ο"…. και ιδού πώς είναι σήμερα το σημείο αυτό

και δίπλα απ όλα αυτά περνάει το ποτάμι μας, ο Κόσυνθος!

Η τρίτη πατρίδα μου - 2ο μέρος

2010-11-09T00:31:00.000-08:00

Μια βόλτα στο πασίγνωστο Παζάρι της Ξάνθης

Τοπαζάρι της Ξάνθης , λαϊκή αγορά όπως
λέτε στην υπόλοιπη Ελλάδα, είναι
φημισμένο για το μέγεθός του και για τον πλούτο του। Τα Σάββατα, την άνοιξη καιτο φθινόπωρο, πολλά πρακτορεία ταξιδίων
οργανώνουν εκδρομές σε συνδυασμό με
μια επίσκεψη σ’αυτό. Και δεν υπάρχει
κανείς εδώ που να μην κάνει ένα πέρασμα. Και από τα χωριά του βουνού κατεβαίνουν οι άνθρωποι για να ψωνίσουν και να διασκεδάσουν. Κάποτε έφερναν ξύλα απ το δάσος και τα αντάλλασαν με πράσα ή άλλα τρόφιμα που μπορούσαν να διατηρηθούν. Δεν υπήρχαν ψυγεία δεν υπήρχαν και τακτικές συγκοινωνίες. Ετσι για πολύ κόσμο ήταν ένα ταξίδι, όχι και τόσο εύκολο.

Στο χώρο αυτό υπήρχαν και δυο τρεις μικροί "οίκοι ανοχής", και ένα ταβερνάκι. Και μεσα στο παζάρι, θα βρειτε ακόμα να πουλάνε μπουγάτσα, λουκάνικα, γλειφιτζούρια κοκκοράκια, παγωμένα νερά και σαλέπι. Ετσι τα πάντα!!! μπορούσε να βρει ο επισκέπτης. Τον πρώτο καιρό απ τα ψηλά τα παραθύρια του πανεπιστημίου, όταν το κόκκινο φωτάκι του "σπιτιού" ήταν αναμμένο σχολιάζαμε κατα πόσο ήταν γρήγορος ο επισκέπτης του.

Εδώ ήταν και ένας αλευρόμυλος. Μια φορά, βλέπουμε κάποιον συνάδελφο να πλένει το αυτοκίνητο του Καθηγητή του, πρώην στρατιωτικού (του είχε μείνει η νοοτροπία). Μόλις τελειώνει, βγαίνει από μια τρύπα στον τείχο, ένα σύννεφο από αλεύρι, που κόλλησε επάνω στο βρεγμένο αυτοκίνητο. Ηταν λίγο μετά την μονιποποίησή μας, αλλά η εξάρτηση απ’ τους καθηγητές δεν μπορούσε να αποβληθεί εύκολα. Εξάρτηση και αξιοπρέπεια δύσκολα να συνυπάρξουν.

Δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορείς
να το βρεις στο παζάρι. Από στοκ ακριβών ρούχων, με
κομμένες τις φίρμες βέβαια, έως ρούχα
μαϊμούδες με φίρμες παραπλήσιες διάσημων.
Ετσι είσαι πιο σίγουρος όταν το ρούχο
έχει κομμένη τη φίρμα.

Οταν στον κλάδο
μας αποφασίζαμε πού θα γίνει το επόμενο
Συνέδριο, οι μόνιμες προτάσεις ήταν η
Ξάνθη και τα Γιάννενα. Οι μικρές πόλεις
πάντα προσφέρονται καλύτερα. Το
Πανεπιστήμιο είναι δίπλα στο χώρο του
παζαριού, οπότε οι συνάδελφοι απ όλη
την Ελλάδα κάναν και μια βόλτα προς τα
εκεί. Ψώνιζαν έως και μπρόκολα απ ένα συνάδελφο, ο οποίος συμπλήρωνε
το εισόδημά του έτσι. Η χαρά μας ήταν να
πέφτει κάποια γιορτή ή πρωτομαγιά,
Σάββατο, για να γίνει την Παρασκευή το
παζάρι, οπότε για λαχανικά περνούσαμε
πρωί πρωί πριν τη δουλειά και για ρούχα
ξεκόβαμε κανένα μισάωρο ενδιάμεσα.

Πάντα
πήγαινα εκεί για ψώνια, πολύ βιαστικά,
ο χρόνος ποτέ δεν ήταν αρκετός. Ενα
Σάββατο τι να πρωτοκάνει κανείς; Ομως
τώρα πια πηγαίνω με όλη μου την άνεση
και με τη φωτογραφική μηχανή. Πηγαίνω
κυρίως για πράγματα που δεν τα βρίσκεις
στα μανάβηκα. Αλλά και ρούχα και κουρτίνες και είδη προικός, σε μεγαλύτερη ποικιλία απ ότι στα μαγαζιά. Τον πρώτο καιρό που ήρθαν άνθρωποι από την Αρμενία, τη Ρωσσία, την Γεωργία, είχαν δικαίωμα να φέρουν και να πουλήσουν ολόκληρη οικοσκευή, οπότε τότε αγοράζαμε πανέμορφες πορσελάνες, εργαλεία, λινά υφάσματα, μουσικά όργανα,…

Μια τέτοια βόλτα σ’ αυτόν τον χώρο θα σας
δείξω εδώ.

Οπως βλέπεται ο κόσμος κατακλύζει και τους γυρω δρομους

Μπικινάκια σε όλα τα χρώματα, αλλά μόνο σε ένα μέγεθος :-[

Σαν αυτό το κλήτος που δεν βλέπεις την άκρη του, υπάρχουν άλλα πέντε.

Και σε πρώτο πλάνο κοσμήματα από ασήμι και ημιπολύτιμους λίθους.

Απ όλα τα βότατα

Μποξεράκια και σε μεγαλα μεγέθη …εμείς δεν έχουμε δικαίωμα στο XL

Σε όποιο σημείο της πόλης και αν εισαι, βλέπεις τα φιλικά βουνά μας!

Ωπ! βρήκα την κυρία με τα φρέσκα μυρωδικά… άγρια ρόκα, κάρδαμο!

Ας κάνω τις προμήθειές μου για όλη την εβδομάδα.

Το τελευταίο ματσάκι κάρδαμου; ευτυχώς πρόλαβα.

Ο μανιταροκαλλιεργητής μου

και μανιταροσυλλέκτης – σαν φυσικό σφουγγάρι είναι ένα μανιτάρι.

Εδώ διατίθεται και τρούφα κατόπιν παραγγελίας.

Γύρη – βασιλικός πολτός, όλα τα ενισχυτικά!

Μπα! τι είναι αυτά; Μουσταλευριά με καρύδι ή φουντούκι!

Ας εξοπλίσουμε και το σπιτικό μας. Ότι θέλεις πουλάει ο κύριος αυτός – όχι απαραίτητα πράγματα, ….μα τα μη απαραίτητα δίνουν χρώμα στο χώρο μας. Πω πω! τι τεράστιες καντήλες! Για το θεαθήναι…

Ας ζεστάνουμε τα ποδαράκια μας, μερα – νύχτα στον υπολογιστή. Τερλίκια για όλες τις ηλικίες, ακομα και για τα εγγονάκια σας!

Κουρτίνες

Πάτσγουόρκ – σκεπάσματα – στρωσίδια.

Τα ελεύθερα παιδιά πάντα βρίσκουν καποιο παιχνίδι. Εδω κάνουν τσουλίθρα!

Αντε και λίγη δουλειά να σφίξουν τα κορμιά μας, γιατί μέρα – νύχτα στον υπολογιστή, θα ψάχνουμε μετά για εσώρουχα XL, XXL, XXXL,….

Η τρίτη πατρίδα μου!

2010-11-04T09:32:00.001-07:00

Γεννήθηκα στον
Κολινδρό (1η)

Μεγάλωσα και
φοίτησα σε όλες τις βαθμίδες της
εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη (2η)

Δούλεψα, έκανα
οικογένεια και ζω στην Ξάνθη (3η).

Το πρώτο μου σπίτι στην Ξάνθη (το ισόγειο με τα πράσινα πατζούρια)

Λοιπόν φίλοι
μου όλοι φοβούνται την συνταξιοδότησή
τους. Σε άλλους δεν ακούγεται καλά η
λέξη “συνταξιούχος” ακόμα και αν η
δουλειά τους δεν παρουσιάζει πια κανένα
ενδιαφέρον, ακόμα και αν μπαίνουν –
βγαίνουν στο χώρο της δουλειάς και…
“καζανάκι δεν τραβάνε” που λέει και ο
Χάρρυ Κλυν. Άλλοι βλέπουν την συνταξιοδότηση
σαν τον προθάλαμο της αναχώρησής τους
απ την ζωή…

Πολλές φορές
έλεγα ότι όταν θα έχω δικαίωμα να φύγω
απ τη δουλειά (στα 42 λόγω μητρότητας) θα
το κάνω και θα ασχοληθώ επαγγελματικά
με τις τέχνες.

Η δουλειά όμως με τον
καιρό αποκτούσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον
και απ την άλλη η αβεβαιότητα και η
οικονομική ανάγκη με έκαναν να μην το
αποφασίσω ποτέ. Και καλά έκανα γιατί
δεν θα μπορούσα ποτέ να φτιάξω κάτι κατά
παραγγελίαν.

Έτσι ασχολήθηκα
με ότι αγαπώ, έξω κυρίως απ τη δουλειά
μου και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα μια
ψυχική ισορροπία (να λείπουν τα σχόλια).

…Και πέρασαν 30
χρόνια ΄σε μια δουλειά που ήταν πολλές
φορές ρουτίνα αλλά η συνεχής επικοινωνία
με νέα παιδιά που άλλαζαν κάθε λίγα
χρόνια μου άρεσε….

Και ενώ στα πρώτα
χρόνια (25 χρονών ήμουν τότε) οι φοιτητές
ήταν περίπου συνομήλικοί μου και καμιά
φορά με φλέρταραν … ξαφνικά βλέπω ότι
οι φοιτητές μου θα μπορούσαν να είναι
παιδιά μου για να μην πω και εγγόνια
μου. Αφήστε που είδα τους πρώτους
φοιτητές μας να πατάνε τα 50, και δυστυχώς
για μερικούς έμαθα ότι δεν ζούνε πια.

Έτσι είπα φτάνει τόσο

Και να ‘μαι ελεύθερη από επαγγελματικές υποχρεώσεις, με παιδιά που μπορούν πια μόνα τους να σταθούν στα πόδια τους – όχι μόνοεπαγγελματικά। Και με όλο τον χρόνο δικό μου (εντάξει μου τον τρώνε οι γιατροί αλλά μένει και πολύς) Απολαμβάνω ακόμακαι αυτό βρε αδελφέ। Αράζω στα σαλόνια
των ιατρείων και ας με εξετάσουν όποτεθέλουν। Ούτε ο Καθηγητής θα ξινίσει τα μούτρα του, ούτε το παιδί θα σχολάσει
και θα με ψάχνει, ούτε το φαί θα καεί.
Άσε που μαλώνουμε με τον άντρα μου ποιοςθα μαγειρέψει αφού και εκείνος έχει όλοτον χρόνο δικό του!

Και εντάξει θαμου πείτε τι κάνω όλη μέρα। Ε! Αυτά που
έκανα με την ψυχή στο στόμα, τα κάνω
απολαμβάνοντάς τα. Αιώνια Σαββατοκύριακα…
σαν τις διακοπές που ήταν όλα χαρά και
τίποτα αγκαρία, γιατί άμα θέλω τα κάνω.
Και κυρίως ξέρετε τι κάνω; τουρισμό!
Αλλά τουρισμό
στην πόλη μου… ναι στην πόλη με τα χίλια
πρόσωπα. Ανεξάντλητη είναι, βγάζω
πανέμορφες φωτογραφίες. Και δεν ξέρω
τι να σας πρωτοδείξω και με τι κριτήριο
να τις επιλέξω.

Γι αυτό θα το
κάνω κατά ενότητες

Λέω να αρχίσω
με μια επίσκεψη στο σουπερ μαρκετ… γιά
να δούμε:

Ωπ! το απαραίτητο
καρότσι μου το παίρνω πάντα μαζί μου
και αποφεύγω όσο γίνεται τις πλαστικές
σακούλες

Βγαίνω απ’ την
είσοδο της πολυκατοικίας και προχωρώ
στην οδό Αϊδινίου

Εδω το παλικάρι
έχει ζωγραφίσει την αυλή του από εδώ
ξεκινάει την “εξέγερσή” του

Νεράντζια… εδώ
ακόμα δεν τα χρησιμοποιούν σαν επιθετικό
ή αμυντικό όπλο

Κέντρο ψυχικής
υγείας …μπα ποτέ δεν το είχα προσέξει
– αχρείαστο να είναι

Και ιδού τι θα
πει ιεροσυλία

Στη
θέση αυτής της εκκλησίας ήταν ένα
πανέμορφο εκκλησάκι. Γκρεμίσανε πολλές παλιές εκκλησίες της Ξάνθης και
κάνανε αυτά τα τερατουργήματα. Νομίζω
εδώ, οτι η ευθύνη του δεσπότη είναι
μεγάλη. Λες και δεν έχει οικόπεδα να
αγοράσουν. Αφού δεν σέβονται τα μνημεία
της θρησκείας τους, τι περιμένετε… και
να φανταστείτε οτι μετά από δύο οικοδομικά
τετράγωνα έχει χωράφια.

Και να
που έφθασα …εντάξει αυτά όλα ίδια
είναι.

Και για άλλα πράγματα έτσι λένε αλλά ο καθένας το δικό του ξέρει

Αγοράζω
τον αγαπημένο μου καφέ και το κλασικό
χαρτί και επιστρέφω από άλλον δρόμο.

Υπάρχουν
ακόμα παραμυθένια σπιτάκια με γεράνια

και
μπουγάδες απλωμένες

Ολα αυτά
είναι σκηνές Ειρήνης! Κάθε φορά που
βλέπω τέτοιες εικόνες θυμάμαι το ποίημα
του Γιάννη Ρίτσου “Η ΕΙΡΗΝΗ”

Και το
μπακάλικο της γειτονιάς μου καλά κρατεί
αν και άλλαξε πρόσφατα ιδιοκτήτη. Αυτό
λειτουργεί και λίγο σαν καφενείο, όπου
ο καθένας πετάει το σχόλιό του για την
επικαιρότητα και κανείς δεν ακούει τους
άλλους.

Και το
σύνθημα στην είσοδο της πολυκατοικίας

Χαμογελάτε
λοιπόν

…αλλά
και ακούτε! Αφουγκραστείτε τις φωνές
των ανθρώπων.

Σύντομες μαγειρικές διαδρομές २- Πράσα

2010-11-02T10:24:00.000-07:00

Σύντομες μαγειρικές διαδρομές 2

Πράσα

Τα πράσα φίλοι μου είναι απ τα πιο νόστιμα και ωφέλημα λαχανικά. Ανήκουν στην ίδια οικογένεια με το σκόρδο και το κρεμμύδι. Και δεν χρειάζονται φάρμακα για την καλλιέργειά τους, δεν προσβάλλονται από αρρώστιες και έντομα. Αγοράζουμε λοιπόν ένα δεμάτι πράσα, και αν είμαστε απ τους τυχερούς που έχουν ένα μέτρο γης, θάβουμε τις ρίζες τους. Αλλά και σε μια γλάστρα μπορούμε να το κάνουμε. Έτσι θα έχουμε για δέκα μέρες φρέσκα πράσα. Τώρα γυρνάμε απ την δουλειά, ή το μάθημα, ή τα ψώνια και δεν έχουμε φαγητό; Κανένα πρόβλημα. Αφού πλύνουμε τα χέρια, βγάζουμε 3-4 πράσα, κόβουμε τις ρίζες, πετάμε τα επιφανειακά στρώματα και αφού τα πλύνουμε τα ψιλοκόβουμε. Τα βάζουμε σκεπασμένα σε ένα βαθύ τηγάνι, με χαμηλωμένη την φωτιά, βάζουμε και λίγο σπανάκι απ την κατάψυξη που πάντα πρέπει να έχουμε, το σκεπάζουμε και μπορούμε να ασχοληθούμε με ότι άλλο θέλουμε. Πολλά μπορούμε να κάνουμε εν τω μεταξύ. Ένα ζεστό μπανάκι που θα μας ξεκουράσει, ή να δούμε τα μηνύματά μας στον υπολογιστή, ή να τακτοποιήσουμε τα ψώνια μας, ή το σαλόνι μας που έχει ποτήρια, κουβέρτες, βιβλία, Cds και άλλα πολλά απ το προηγούμενο βράδυ…

Τα πράσα και το σπανάκι βράζουν λοιπόν στο ζουμί τους, και εμείς προσθέτουμε λάδι αλάτι πιπέρι και κύμινο. Οπωσδήποτε κύμινο, γιατί το πράσο κλαίει για κύμινο. Δυναμώνουμε τη φωτιά, προσθέτουμε δύο ή τέσσερα αβγά, ανάλογα με την ποσότητα του φαγητού και με το αν θα έχουμε παρέα στο τραπέζι μας. Τρίβουμε λίγο τυρί (όταν λέμε τυρί εδώ, εννοούμε φέτα) σκεπάζουμε και σβήνουμε τη φωτιά. Ώσπου να στρώσουμε το τραπέζι, το φαγάκι μας θα είναι έτοιμο.

Μετά από λίγες μέρες μπορούμε να κάνουμε ένα άλλο εύκολο και νόστιμο φαγάκι. Με την ίδια διαδικασία, αλλά αντί να βάλουμε αβγά, βάζουμε δύο ποτήρια νερό, και όταν αρχίσει να βράζει, προσθέτουμε ένα ποτήρι πλυμένο ρύζι μπασμάτι. Λίγο λεμόνι και έχουμε το πιο νόστιμο πρασοσπανακόρυζο!

Καλή σας όρεξη και τολμήστε και όσοι δεν μαγειρέψατε ποτέ. Ξέρετε εσείς, συνταξιούχοι που η ζωή σας έχει αλλάξει, και ο χρόνος σας έχει διασταλεί.

Σύντομες μαγειρικές διαδρομές ३-πράσα αβγολέμονο

2010-11-02T10:15:00.000-07:00

Πράσα αβγολέμονο

… πάλι πράσα; θα πείτε. Μα βέβαια το καλύτερο λαχανικό!

(βγάλτε πρώτα ένα αβγό και ένα λεμόνι απ το ψυγείο)

Παίρνουμε μερικά πράσα και αφού τα καθαρίσουμε τα κόβουμε όπως δείχνω στη φωτογραφία

Τα πράσινα φύλλα τα ψιλοκόβουμε, και τα βάζουμε στην κατάψυξη. Μπορούμε να τα βάλουμε πάλι σε κάποια ομελέτα, ή σε οποιοδήποτε φαγητό αντί για κρεμμύδι.

Σε ένα βαθύ τηγάνι με λίγο λάδι, βάζουμε μερικούς κόκκους σιναπιού και κύμινου. Τι θα πει που να τα βρείτε, να εφοδιαστείτε.

Όταν αρχίζει να μας σπάει τη μύτη η μυρωδιά τους, βάζουμε και τα πράσα σε μία σειρά, και τα γυρνάμε να ξανθίνουν απ όλες τις πλευρές.

Ρίχνουμε τώρα μισή κούπα ζεστό νερό, αλάτι, κύμινο και πιπέρι, χαμηλώνουμε τη φωτιά και τα αφήνουμε σκεπασμένα να βράσουν περίπου μισή ώρα.

Ετοιμάζουμε αβγολέμονο, το ρίχνουμε και σκεπάζουμε να “δέσει” το φαγητό.

Γίνεται δύο πιατάκια, άντε τρία। Αλλά με λίγο τυρί και μπόλικο ψωμί που φτιάχνουμε με τα χεράκια μας απολαμβάνουμε ένα νόστιμο γεύμα।

Αυτή η ανάρτηση είναι αφιερωμένη στην Θαλασσένια και τον σύντροφο της ζωής της, αλλά μετά από την επιθυμία μιας καλής φίλης, θα αρχίσω να σας γραφω για την πόλη όπου ζω।Θα αρκεστείτε στις συνταγές του Δύσπιστου, χρόνο να έχετε :-)

Σύντομες μαγειρικές διαδρομές 1 - Σολωμός

2010-10-22T05:49:00.000-07:00

Σολωμός μαγειρεμένος

στα παρεξηγημένα μικροκύματα.

Η τελευταία που αγόρασε φούρνο μικροκυμάτων στο ΔΠΘ είμαι σίγουρα εγώ. Άκουγα να λένε πόσο πρακτικός είναι. “Και τι κάνετε σ αυτόν”; ρωτούσα. Αποδείχτηκε οτι όλοι το μόνο που κάνανε ήταν να ζεσταίνουν το φαγητό το μεσημέρι, και το γάλα το πρωί. Πριν αγοράσω οτιδήποτε σκέφτομαι αν αξίζει το χώρο που θα διαθέσω. Ετσι δίσταζα, αλλά κάποτε αγόρασα και εγώ. Ε, λοιπόν το πόσο τον αξιοποίησα δεν μπορείτε να φανταστείτε.

Τα απαραίτητα σκεύη είναι μικρές κατσαρολίτσες πυρέξ με καπάκι. Σε μία τέτοια μικρή κατσαρολίτσα λοιπόν έκοψα ένα μεγάλο κρεμμύδι, έβαλα λίγο λαδάκι, αλάτι, πιπέρι και μια πρέζα απ το μείγμα μπαχαρικών που έχω για τα ψητά. Το σκέπασα και το έβαλα στα μικροκύματα για 5 λεπτά. Έτσι σοτάρεται το κρεμμύδι χωρίς αλλού να καίγεται και αλλού να μένει ωμό. Το έβγαλα, και με προσοχή άνοιξα το καπάκι, να μην μου έρθει ο ατμός στο πρόσωπο.

Βάζω μια ρίζα ψιλοκομμένη τζίντζερ

και λίγη ντομάτα ψιλοκομμένη (και κονσέρβα να είναι κανένα πρόβλημα) τα ανακατεύω τα σκεπάζω και πάλι τα βάζω για 5 λεπτά στα μικροκύματα.

Τώρα ήρθε η ώρα να βάλλω τον σολωμό που τον έχω αλατοπιπερώσει και αφού τον σκεπάσω με τη σάλτσα, βάζω το καπάκι και το ψήνω για άλλα πέντε λεπτά.

Το φαγάκι μας είναι έτοιμο, και πάρα πολύ νόστημο. Το απαραίτητο εδώ είναι το τζίντζερ… άλλη γεύση!!!

Το μυστικό μου: έχω πάντα τζίντζερ στην κατάψυξη. Το βγάζω και πριν ξεπαγώσει, ίσα ίσα να καθαρίζεται, το καθαρίζω και το ψιλοκόβω ή το τρίβω.

Το πρώτο μου ταξίδι!

2010-10-16T07:26:00.001-07:00

Το πρώτο μου ταξίδι!

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Απ το ψηλό το μπαλκόνι μας στο τριώροφο σπίτι του 19ου αιώνα, πάνω απ τις στέγες των άλλων σπιτιών, φαινόταν τις νύχτες τα φώτα της Θεσσαλονίκης. Στα παράθυρα φέγγανε αμυδρά οι γκαζόλαμπες. Σε πολύ λίγα σπίτια και στα μαγαζιά υπήρχαν και τα λουξ. Αυτά έδιναν ένα φως όχι κίτρινο, αλλά άσπρο σαν τις λάμπες φθορίου. Όταν λοιπόν είχε ξαστεριά, χαζεύαμε με τις ώρες τον ουρανό, όπου λόγω του σκοταδιού έλαμπαν πιο έντονα τα άστρα. Μα πέρα στον ορίζοντα, πέρα απ τον Θερμαϊκό κόλπο, ένας άλλος “ουρανός” ήταν απλωμένος πάνω στη γη. Ήταν η Θεσσαλονίκη, που την ονειρευόμασταν χωρίς πολλές ελπίδες να τη δούμε. Τότε σπάνια ταξίδευε ο κόσμος.

Μα μια αδιαθεσία μου και επειδή στον Κολινδρό υπήρχαν μόνο δυο γιατροί (ο Μερκούρης και ο Κουτρούμπας) που καμιά σχέση δεν είχαν με την παιδιατρική, η μαμά μου με πήρε και ταξιδέψαμε στην Θεσσαλονίκη. Πρέπει να ήμουν στην πρώτη τάξη του δημοτικού, γιατί στην Θεσσαλονίκη πήγαμε σε σχολίατρο, σε μια υπηρεσία που στεγαζόταν στην οδό Ικτίνου πιο κάτω απ την Αγία Σοφία. Εκεί κοντά στην Αγία Σοφία έμενε και η θεία μου με τον θείο μου. Αυτή την θεία την φωνάζαμε μαμάκα και τον θείο μπαμπά Βαγγέλη, γιατί έτσι ακούγαμε και τα ξαδέλφια μας να τους φωνάζουν, όταν έμεναν για λίγο στο τεράστιο σπίτι των παπούδων μας, το πατρικό μου σπίτι. Την μαμά μας την φωνάζαμε μάμα και τον μπαμπά μας, απλά μπαμπά. Έτσι δεν υπήρχε περίπτωση να τους μπερδέψουμε. Θα πηγαίναμε λοιπόν με την μαμά μου στης μαμάκας το σπίτι.

Ξεκίνησε πρωί πρωί το λεωφορείο, και άρχισα να ζω στο όνειρο. Τα πάντα μου έκαναν εντύπωση. Με τόση ταχύτητα πρώτη φορά μετακινιόμουν. Ήξερα μόνο το αυτοσχέδιο καρότσι του αδελφού μου, είχα δοκιμάσει και τα καπούλια κάποιου γαϊδουριού, αλλά ούτε καν πίσω απ’ κάρα σκαρφάλωνα όπως κάνανε τα αγόρια. Απ τη θέση μου λοιπόν έβλεπα τα τηλεγραφόξυλα να περνάνε με καταπληκτική ταχύτητα. Ρεύμα δεν υπήρχε στον Κολινδρό, τηλέφωνο δεν υπήρχε, ήταν μάλλον η επαφή του στρατόπεδου με τον υπόλοιπο κόσμο. Δεν ξέρω πόσο κράτησε το ταξίδι, περάσαμε και τόσες πολλές γέφυρες, και σε κάθε μία έπρεπε να περιμένουμε να περάσουν τα αυτοκίνητα που ερχόταν απ την αντίθετη κατεύθυνση. Στη γέφυρα του Αξιού υπήρχε φανάρι για να ρυθμίζει την κυκλοφορία. Δεν χωρούσαν δύο αυτοκίνητα να περάσουν συγχρόνως. Και βέβαια δεν υπήρχε η τωρινή εθνική οδός, αλλά ο δρόμος πήγαινε μέσω Γιδά (σημερινή Αλεξάνδρεια).

Κάποτε μπήκαμε στην πόλη της Θεσσαλονίκης και έβλεπα στα μπαλκόνια τις γυναίκες. Καμιά σχέση με τις δικές μας θείες. Όλες τις γυναίκες εκτός απ τις δασκάλες και τις καθηγήτριες τις λέγαμε θείες. Στον Κολινδρό οι γυναίκες όταν χάνανε κάποιον δικό τους βάφανε μαύρα τα ρούχα. Και επειδή το πένθος κρατούσε συνήθως τρία χρόνια, από κάποια ηλικία και μετά σχεδόν πάντα φορούσαν μαύρα. Και αν κάποια γυναίκα έχανε τον άντρα της, φορούσε μαύρο τσεμπέρι για όλη την υπόλοιπη ζωή της. Έτσι οι γυναίκες ήταν λεπτές, μαυροφορεμένες και με κότσο τα μαλλιά, ή ρολό όπως τα είχε η μαμά μου. Ε, λοιπόν στη Θεσσαλονίκη, οι γυναίκες ήταν παχουλές, με περμανάντ τα μαλλιά και εμπριμέ ρόμπες. Καθόταν στα μπαλκόνια και χάζευαν. Πράγμα απαράδεκτο για τις Κολινδρινές που όπως έλεγε η μαμά ήταν αδιανόητο και μεγάλη ντροπή να μην απασχολούν με κάτι τα χέρια τους ακόμα και όταν δεν είχαν δουλειές. Κατεβήκαμε στο πρακτορείο, στην περιοχή της πλατείας Αντιγονιδών, και μας περίμενε ο μπαμπάς Βαγγέλης. Πήγαμε στο σπίτι τους, στην οδό Aγίας Σοφίας!!! Τι να να σας πω τώρα, τα Ηλύσια πεδία αν πάω τώρα λιγότερη εντύπωση θα μου κάνουν. Το σπίτι ήταν στον 5ο όροφο, και έβλεπε σχεδόν απέναντι απ την πλατεία Αγίας Σοφίας και το άγαλμα του Γρηγορίου του 5ου. Ξέρετε τον πατριάρχη που αφόρισε τον Ρήγα Φερραίο και την ελληνική μας επανάσταση και έγινε αργότερα “άγιος”. Αυτή η πολυκατοικία είχε ψηλοτάβανα σπίτια, και εσωτερικά στο κέντρο όπου οι σύγχρονες έχουν ασανσέρ, είχε ένα τετράγωνο κενό. Από εκεί κατέβαζε το καλάθι η μαμάκα και ο μπαμπάς ο Βαγγέλης έβαζε τα ψώνια, και τα τραβούσαν επάνω για να μην χρειάζεται να ανεβοκατεβαίνουν συνέχεια. Το άλλο πρωί, πήγαμε στον γιατρό, και το μόνο που θυμάμαι ξέρετε τι είναι; Το καλοριφέρ! Είχαμε σόμπες στο σπίτι μας, και την ζέστη την αισθανόμασταν αλλά βλέπαμε και τη φωτιά και καταλαβαίναμε τι γίνεται. Μα ένα φαρδύ σώμα καλοριφέρ να εκπέμπει ζέστη χωρίς να βλέπω καθόλου φωτιά, ήταν για μένα ένα θαύμα! Δεν τολμούσα καν να ρωτήσω, ντρεπόμουν. Τελικά δεν πρέπει να είχα πρόβλημα υγείας, γιατί φύγαμε από εκεί και ούτε καν φάρμακα χρειάστηκε να πάρω. Και την άλλη μέρα το ταξίδι της επιστροφής. Την μαμά την περίμενε η μεγάλη μας οικογένεια και εμένα το σχολείο. Αγοράσαμε και κουλούρια και ξεκινήσαμε. Μόνο που εμείς δεν τα κουβαλούσαμε περασμένα σε σχοινί, όπως συνήθιζαν όλοι οι ταξιδιώτες απ τη Θεσσαλονίκη. Ναι έτσι γινόταν, τα στρογγυλά σουσαμένια κουλούρια, διέσχιζαν την Θεσσαλονίκη, ταξίδευαν εκτεθειμένα ως τον Κολινδρό και έκαναν και μια περασάδα απ το κέντρο του Κολινδρού. Και τα παιδιά να μακαρίζουν όσους είχαν επισκέπτες απ τη Θεσσαλονίκη. Απ το γυρισμό, εκείνο που θυμάμαι είναι η στάση στον Αξιό. Η γέφυρα είχε φανάρι, που μόλις άναψε κόκκινο. Έπρεπε λοιπόν να φύγει και το τελευταίο αυτοκίνητο, να αρχίσουν να έρχονται από απέναντι, να περάσουν όλα και τότε να ξεκινήσουμε εμείς. Μα αυτό ήταν σαν γιορτή. Γιατί οι πλανόδιοι πωλητές πουλούσαν σουβλάκια και γκαζόζες. Ένα ξυλάκι με χοιρινό σουβλάκι που μοσχομύριζε λίπος και ρίγανη και στην άκρη είχε καρφωμένη μια φέτα ψωμί. Και μια γκαζόζα ΕΨΑ σε μπουκάλι με μπίλια! Έδωσα στη μαμά να κρατάει το σουβλάκι και εγώ ρουφούσα με το καλαμάκι τη γκαζόζα. Υπέροχα γλυκιά και συγχρόνως ξινή, άφηνε στην γλώσσα μου χιλιάδες φουσκαλίτσες που έσκαγαν και με ανατρίχιαζαν… Μα, αλίμονο άναψε πράσινο και ο πωλητής δεν διακινδύνευε να χάσει τα μπουκάλια, γι αυτό τα μάζευε ένα ένα βιαστικά. Και δεν τον ένοιαζε αν εσύ είχες πιει μόνο τη μισή γκαζόζα. Μου πήρε λοιπόν το μπουκάλι και έμεινα με το καλαμάκι στο στόμα να ρουφάω το καυσαέριο του προηγούμενου φορτηγού. Αυτό ήταν το κορυφαίο γεγονός εκείνου του πρώτου μου ταξιδιού.

Κίτρινες μαργαρίτες!

2010-10-09T04:16:00.001-07:00

Κίτρινες μαργαρίτες

αγκινάρες Ιερουσαλήμ

Αυτή την εποχή, όπου να πάτε βόλτα στην εξοχή θα συναντήσετε αυτές τις κίτρινες μαργαρίτες.

Έχουν ένα απαλό ευγενικό άρωμα, που μας θυμίζει τα παιδικά μας χρόνια. Ήταν πάντοτε το αγαπημένο μου λουλούδι. Μα απ ότι φαίνεται θα γίνει και το αγαπημένο μου λαχανικό.

Ξεπατώστε μια ρίζα, χωρίς τύψεις, μια που πολλαπλασιάζονται πολύ εύκολα. Θα δείτε τις ρίζες να αναπτύσσονται οριζόντια, και σε μερικά σημεία να είναι διογκωμένες. Αυτές οι μικρούλες πατατούλες πρέπει να γίνουν σαν μικρές γλυκοπατάτες. Γι αυτό θα περιμένετε να μαραθούν τα λουλούδια, και να ξεραθούν οι βλαστοί. Σε ένα μήνα θα πάτε πάλι να τις βρείτε, να θυμάστε τον δρόμο. Στο κάτω κάτω βάλτε σημάδια και σημειώστε, ή ρίξτε κάτι τέλος πάντων στο δρόμο. Στην ανάγκη ζωγραφίστε με σπρέι βέλη. Τότε θα έχουν μεγαλώσει οι κόνδυλοι και θα είναι έτοιμοι για μάζεμα. Τότε θα τα ξαναπούμε.

Για την ώρα μπορείτε να δείτε εδώ

Εγώ πάντως τις άφησα να πολλαπλασιαστούν στον κήπο μου, και δεν χρειάζεται να ψάχνω σε βουνά και σε λαγκάδια। Όπως μου είπε ένας φίλος, στη Σουηδία είναι το πιο ακριβό λαχανικό, γιατί κρατάει λίγες μέρες. Δεν είναι σαν τις πατάτες ή τις γλυκοπατάτες, δεν αποθηκεύεται. Οπότε με περιμένει δουλειά: συγκομιδή, καθάρισμα, κονσερβοποίηση.

Φθινοπωρινή Κυριακή!

2010-10-06T12:37:00.000-07:00

Μ α ζ ε ύ ο ν τ α ς --- Κ ρ ί τ α μ α

ΤηνΚυριακή, είπαμε να πάμε στη θάλασσα, πριν χαλάσει πολύ ο καιρός। Όχι δεν είμαι χειμερινή κολυμβήτρια। Αλλά η βόλτα στη θάλασσα ήταν υπέροχη। Και δεν ήταν απλή βόλτα। Για κοιτάξτε συγκομιδή! Κρίταμα!

Μπορεί να μην είμαι πολύ των καλλιεργειών, αλλά αξιοποιώ όσο γίνεται καλύτερα ότι βρίσκω στη φύση। Είπα τα μαζέψω μερικά να κάνω κανένα μεζέ, αλλά αυτά που μάζεψα για να φαγωθούν θέλουν ένα ρακοκάζανο τσίπουρο. Οπότε αποφάσισα να τα κάνω κονσέρβες. Γέμισα με αυτά τα καθαρά μου βάζα, έβαλα περίπου ως το 1/3 ξύδι, και λίγο σκόρδο, και τα γέμισα ως επάνω με νερό.

Τα καπάκια τα είχα σε ζεστό νερό, για να μαλακώσουν τα λάστιχα, και να εφαρμόσουν καλύτερα.

Τα βάζω σε βαθύ ταψί και τα σκεπάζω.

Βάζω και δυο πόντους περίπου ζεστό νερό και τα βάζω στην πρώτη θέση του φούρνου. Επιλέγω την λειτουργία με αέρα στους 150 βαθμούς.

Σε 35 λεπτά περίπου αρχίζουν να σχηματίζονται φυσαλίδες.

Κατεβάζω τον θερμοστάτη στους 100 βαθμούς και αφήνω για μία ώρα περίπου να σχηματίζονται φυσαλίδες. Σβήνω τον φούρνο και αφήνω εκεί τα βάζα να κρυώσουν.

Έτοιμα, τους φόρεσα και φουστάνια έτσι για ομορφιά μόνο, έβαλα και ετικέτες για να μην τα μπερδέψω με άλλες κονσέρβες που ελπίζω να κάνω, και έτοιμα.

Όμως κράτησα και μια ποσότητα να κάνω κανέναν μεζέ για τον Espectador για να συνοδεύσει τα ρεβίθια φούρνου που κάνει υπέροχα. Αυτό ήταν πιο απλό. Τα έβρασα 10 λεπτά, τα έβαλα σε ένα σκεύος με λίγο σκόρδο και πολύ ξύδι, έβαλα και λίγο λαδάκι, και μπήκαν στο ψυγείο. Αύριο θα είναι ένας υπέροχος μεζές! (Προσοχή καθόλου αλάτι, γιατί έχουν απ’ τη φύση τους)

Αγώνας επιβίωσης

2010-09-30T08:59:00.000-07:00

Ε π ι β ί ω σ η

Κάθε άνοιξη στην αυλή μας, μέσα σε στοίβες από κλαδιά ή κάτω από κορμούς δέντρων, οι γάτες βρίσκουν καταφύγιο και γεννάνε τα μωρά τους. Έτσι γεννιούνται πέντε - έξη γατάκια, που με την φροντίδα μας μεγαλώνουν, και το Φθινόπωρο που εμείς φεύγουμε είναι σε θέση να επιβιώσουν μόνα τους. Είναι μεγάλα πια, και εκτός από έντομα κυνηγάνε και πουλάκια και ποντικάκια. Την επόμενη άνοιξη μας περιμένουν όσα δεν καταφεύγουν σε άλλες αυλές, γιατί αφήνουμε πάντα και μπόλικη τροφή στο γείτονα που έρχεται κάθε μέρα, και έχει και εκείνος μεγάλη αγάπη για τα ζωάκια. Φέτος, το πιο άσχημο γατάκι, είναι και το πιο πιστό, και δεν φεύγει καθόλου από κοντά μας. Το λέμε “ποντικάκι” λόγω του χρώματός του.

Σήμερα λοιπόν, βλέπω το “ποντικάκι” μας, δηλαδή το ασχημούλι γατάκι μας αφοσιωμένο στα σέσκουλα.

Δεν πίστεψα βέβαια ότι λιμπίστηκε τα σέσκουλα, κάτι τρέχει εδώ σκέφτηκα, και τρέχω να πάρω τη φωτογραφική μηχανή.

Και πραγματικά βλέπω να πετάγεται κάτι και να κρύβεται κάτω από μια πέτρα.

Και το “ποντικάκι” μας από πίσω. Ηταν ένα μικρούτσικο αληθινό ποντικάκι!

Το σωματάκι του περίπου τέσσερις πόντους, και το χρώμα του ίδιο σαν το γατί μας! Άρχισε λοιπόν ένα “παιχνίδι” ζωής και θανάτου.

Για καμιά ώρα, το έπιανε και το άφηνε.

Αυτό κρυβόταν κάτω απ τις πέτρες, και μόλις έκανε να βγει άρχιζε το κυνηγητό. Έβγαλα πάνω από ογδόντα φωτογραφίες (Άγια ψηφιακή) και επέλεξα μερικές να σας δείξω. Το δικό μας “ποντικάκι” χορτάτο γιατί είχε φάει ένα σωρό κροκέτες, παρ' όλη την υπομονή του, δεν κατάφερε να ελέγξει το παιχνίδι. Έτσι το μικρούτσικο την κοπάνησε και μπήκε κάτω από μια τεράστια πέτρα χωρίς να γίνει αντιληπτό. Εγώ όμως περίμενα και κατάφερα να το φωτογραφίσω και μόνο του. Μάλλον με πήρε χαμπάρι και πόζαρε αυτάρεσκα ενώ το γατάκι ξεχάστηκε και άραξε στον ήλιο.

Το ποντικάκι πόζαρε, εγώ έβγαζα φωτογραφίες, και ο γάτος που μας είχε ξεμείνει απ την περσινή γενιά χαϊδευόταν στα πόδια μου.

Κάτι κατάφερα παρ όλο που το χρώμα και το μέγεθος, δεν βοηθούσαν. Είχε μέγεθος ενός φύλλου ελιάς και δύσκολα ξεχώριζε. Τώρα παρακαλάω να τους ξεγελάει και να μην το πιάσουν ποτέ οι γατούληδες.

Μια φωτογραφία απ τα παλιά

2010-09-22T00:02:00.000-07:00

Η συμβολή μου στο καινούριο μπλογκ
"ΚΟΛΙΝΔΡΙΝΑ ΜΑΣΛΑΤΙΑ"
(όποιος ξέρει ας το αντιγράψει και εκεί)

Μια φωτογραφία της δεκαετίας του 1930। 

Είναι η ποδοσφαιρική ομάδα, ΔΙΑΣ Κολινδρού, με τον μπαμπά μου “πρόεδρο” ή “προπονητή”... πάντως παίκτης δεν ήταν αφού είναι ο μόνος που εικονίζεται με κουστούμι। Αξίζει να προσέξουμε ότι μερικοί ποδοσφαιριστές φοράνε φιλέ στα μαλλιά για να μην χαλάει η κόμμωση απ' τον αέρα! Στον Κολινδρό, όταν κάποιος ήταν αχτένιστος και τα μαλλιά του πετούσαν λέγαμε “Χτινίς λίγου, είσι σαν αρίτσιους”

Και να ευχαριστήσουμε την γιαγιά Ειρήνη Βουδριά που βοήθησε στα ονόματα, καθώς και την Frezia που έκανε τον κόπο να την βρει και να συνομιλήσει μαζί της। Οποιος αναγνωρίσει με τη βοήθεια ίσως κάποιου ηλικιωμένου και τα άλλα πρόσωπα, θα τα συμπηρώσουμε στην ανάρτηση।

1) Δημήτριος Κυριακού, Πρόεδρος της ομάδας
2) Βασίλειος Λατινόπουλος, Τερματοφύλακας
3) Αγνωστος
4) Παναγιώτης Κουκουβίτης
5) Κυριάκος Δούλιας
6) Θωμάς Πολυζόπουλος
7) Αχιλλέας Κομψελίδης
8) Αθανάσιος Τσερβέγκος
9) Λασκαρίδης
10) Αγνωστος
11) θεοδοσίου
12) Αγνωστος
και στο έδαφος Αγνωστος

Επίσης θα ήθελα να θυμηθούμε όλοι την θεία μου κ।Σταυρούλα Κομψελίδου στο σαλόνι της οποίας υπήρχε πάντοτε αυτή η φωτογραφία। Ολοι όσοι είναι πάνω από μια ηλικία την είχαν δασκάλα και θα την θυμούνται σίγουρα.

Οι 4 εποχές

2010-09-04T22:30:00.000-07:00

Οι 4 εποχές

Για τις εξαιρετικές δασκάλες,
και τα τυχερά παιδιά

ενός Μοντεσσοριανού Παιδικού σταθμού!

Ασχολήθηκα καναδυό μήνες, για να υλοποιήσω την ιδέα της κόρης μου και της φίλης της που δουλεύουν εκεί, είχα και σπασμένο πόδι. Χρησιμοποίησα διάφορα υλικά που πάντα υπάρχουν στο σπίτι. Καλά, μαχαιροπίρουνα για κάθε φαγητό, δεν θα βρείτε στο σπίτι μας, αλλά από χαρτόνια, χαρτιά, υφάσματα, κορδέλες, δαντέλες, χάντρες, μπογιές, εργαλεία,... και ότι άλλο βάλει ο νους σας, έχουμε σε μεγάλη ποικιλία.

Τώρα θα με ρωτήσετε, τι είναι η μοντεσσοριανή εκπαίδευση. Δεν μπορώ να σας πω πολλά, αλλά ξέρω ότι τα παιδάκια των 3, 4, 5 χρονών, με χαρά ετοιμάζουν το τραπέζι, σερβίρονται, τρώνε, όλα τα κάνουν μόνα τους. Ποτέ κανείς δεν τους υψώνει τη φωνή, κάνουν πολλά πράγματα εθελοντικά. Καλλιεργούν λουλούδια και κάνουν μόνα τους σαπουνόνερο για να ψεκάσουν τις ψείρες της τριανταφυλλιάς. Μέσα απ το παιχνίδι έρχονται σε επαφή με τα μαθηματικά, τη γεωγραφία, τη γλώσσα τους. Ίσως με διορθώσουν ή με συμπληρώσουν οι δασκάλες τους, οπότε θα σας πω περισσότερα.

Όταν οι ζαρτιέρες δεν ήταν φετίχ!

2010-08-11T06:02:00.000-07:00

(χωρίς φωτογραφίες για να εξάπτεται η φαντασία σας)

Κάποτε στην τρίτη γυμνασίου, τα Χριστούγεννα, στο σχολείο, τοΑ'ΓυμνάσιοΘηλέωνΘεσσαλονίκης,κάναμε γιορτή και ανταλλάξαμε δώρα। Θυμάστε βέβαια πως γινόταν αυτό। Αγοράζαμε όλες από ένα δωράκι, διαθέτοντας το ποσό που είχαμε ορίσει, ώστε να μην είναι άλλα δώρα ευτελή και άλλα ακριβά। Ορίσαμε λοιπόν ότι το δώρο θα είναι αξίας δέκα δραχμών। Αριθμήσαμε τα δώρα, και με κλήρο τα μοιράσαμε. Πήρα και γω το δωράκι μου και όταν το άνοιξα, δεν πίστευα στα μάτια μου. Ένα ζευγάρι ψιλές κάλτσες!. Δεν είχα φορέσει ακόμα, η μαμά με θεωρούσε μικρή, και εγώ θεωρούσα τα "τσάκνα" μου ακατάλληλα ακόμα για ψιλές κάλτσες. Αλλά τώρα το αποφάσισα αμέσως. Ήρθε η ώρα. Βέβαια δεν επρόκειτο εγώ να κάνω τα χαζά που κάνουν οι άλλες. Παίρνανε μαζί τους τις ψιλές κάλτσες, και το μεσημέρι όταν σχολούσαμε κατέβαιναν στο υπόγειο και αλλάζανε. Βγάζαν τις άσπρες κοντές κάλτσες που είμασταν υποχρεωμένες να φοράμε, για να πάνε απ το σχολείο μέχρι το σπίτι με νάυλον κάλτσες. Και φυσικά σφίγγαμε όλες τις ζώνες μας, για να ανεβεί η ποδιά πάνω απ το γόνατο. Είχαμε δικτατορία βέβαια και εκτός απ τις άσπρες κάλτσες και την μπλε ποδιά, είμασταν υποχρεωμένες να φοράμε και μπλε κορδέλες στα μαλλιά. Κέρδισα λοιπόν ένα ζευγάρι κάλτσες και όλο χαρά πήγα στο σπίτι, όπου όλοι μου ευχόταν με γειά. Ωραία, αλλά πως θα τις στερέωνα; Οι καλτσοδέτες ήταν αντιαισθητικές, γι αυτό η αδελφή μου μου αγόρασε ένα ζευγάρι εφηβικές άσπρες δαντελένιες ζαρτιέρες. Α! Τι χαρά ήταν αυτή! Ακόμα θυμάμαι κάθε λεπτομέρεια στο σχέδιό τους. Η άσπρη δαντέλα είχε και ανθάκια γαλάζια. Και βέβαια τα πόδια χρειαζόταν οπωσδήποτε και αποτρίχωση....

Έτσι άλλαξε η ζωή μου απ τη μια μέρα στην άλλη. Το βράδυ όταν γυρνούσα απ την βόλτα ή το σινεμά, με μια σταγόνα υγρό πιάτων έπλενα τις πατούσες και στη συνέχεια ολόκληρες τις κάλτσες και τις άπλωνα. Μέχρι το άλλο απόγευμα είχαν στεγνώσει και ήταν έτοιμες να τις φορέσω. Με αυτές τις κάλτσες πέρασαν οι γιορτές των Χριστουγέννων, ήρθε και το Πάσχα, ήρθε και το καλοκαίρι... Κάθε μέρα τις έπλενα, και τις άπλωνα. Με την αίσθηση ότι είμαι γυναίκα! Ναι αυτό ήταν το πέρασμα, όπως φαντάζομαι για τα αγόρια είναι το πρώτο ξύρισμα. Θυμήθηκα τώρα με συγκίνηση το πρώτο ξύρισμα του γιου μου, όταν του είπε ο μπαμπάς του, “θέλεις να σου δείξω πως γίνεται” και πήγαν στο μπάνιο...

Κάπως έτσι πέρασε όλο το γυμνάσιο, ώσπου ήρθαν τα χρόνια των σπουδών. Με τα πανταλόνια πια, σπάνια χρειαζόταν να φοράμε ψιλές κάλτσες και αφού βγήκαν και τα καλτσόν, μπορούσαμε να φοράμε ακόμα πιο κοντές φούστες. Και όταν ήρθε και η αντιπολίτευση, ε, τότε πια ακόμα και με φούστες, πότε μίνι, πότε μίντι και πότε μάξι φορούσαμε κάτι πλεκτές τρουακάρ σαν στρατιωτικές και μποτάκια περίπου αρβυλάκια. Όμως φρόντιζα με μακρυά ως τον αστρόγαλο φούστα, που είχε κουμπιά μπροστά, να αφήνω τα περισσότερα ξεκούμπωτα και να μην χάνω τη θηλυκότητά μου :-)....

Και με μια ανάσα, από 15 και 25 έγινα 55... Και λέτε να έρθει η ώρα που θα λέω “όταν ήμουν νέα, δηλ 55 χρονών;

και θα γράφουμε ακόμα σε μπλογκς?

bonobos

2010-08-07T13:00:00.000-07:00

Ας μελετήσουμε τη ζωή τους. Έχουμε πολλά να διδαχθούμε.

Λοιπόν φίλοι μου, ένας από τους κοντινότερους και πρώτους συγγενείς του ανθρώπινου είδους, είναι o πίθηκος bonobo ο οποίος είναι γενετικά ο πιο κοντινός μας οργανισμός στην Γη (ίδια γονίδια κατά 99.6% ). Ευγενέστατος, αλτρουιστής, πολυγαμικός!

Έχει γενναιόδωρη συμπεριφορά, πράγμα που θεωρούνταν αποκλειστικά ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Ένα πείραμα όμως της ομάδας του αμερικανικού πανεπιστημίου Duke, κατέδειξε ότι οι bonobos, προτιμούν να μοιράζονται την τροφή τους παρά να τρώνε μόνοι τους.

Στις κοινωνίες των χιμπατζήδων bonobos παρατηρήθηκε το εξής παράδοξο: οι νεαροί , αλλά και οι μεγάλοι χιμπατζήδες, έλκονται ερωτικά από τις ώριμες (έως τις πολύ ώριμες) χιμπατζήνες. Για να είναι ελκυστική μια χιμπατζίνα θα πρέπει να διαθέτει: έντονες ρυτίδες, χαλαρό δέρμα και να έχει μαδήσει κατά τόπους (αλωπεκίαση το λένε αυτό). Σου λέει τότε ο χιμπατζής «η γιαγιά γνωρίζει τι πρέπει να κάνει» – και ορμάει ακάθεκτος. Οι νεαρές μένουν στ’ αζήτητα!

Το “κλειδί” σ’αυτή τη συμπεριφορά, οι χιμπατζήνες δεν μπαίνουν σε κλιμακτήριο, παραμένοντας γόνιμες και σε μεγάλες ηλικίες 50-55 ετών (σαν εμας δηλαδή :-), και παράλληλα διαθέτουν την εμπειρία και το κοινωνικό στάτους για να αναθρέψουν σωστά το μωρό, σε αντίθεση με μια νεαρή θηλυκιά πχ 15 ετώ

Ετσι οι επίδοξοι μνηστήρες κάνουν ουρά για την εξασφάλιση της διατήρησης των γονιδίων τους…
…Μπορεί πάντως και να μιλάει η πείρα στο…κρεβάτι.

Κοιτάξτε το ύφος της κυρίας από κάτω!

Το σεξ φίλοι μου, δεσπόζει στην κοινωνική συμπεριφορά των χιμπατζήδων bonobos. Εμείς οι άνθρωποι μπορεί να θεωρούμε ότι επιδίδονται σε εξωφρενικές συμπεριφορές, αλλά για τους ίδιους το σεξ εκτός από αναπαραγωγικό περιεχόμενο έχει κοινωνικό περιεχόμενο αλλά και καθαρή απόλαυση.

Οι σεξουαλικές συνευρέσεις συμβαίνουν συχνά μεταξύ θηλυκών, μεταξύ αρσενικών, μεταξύ νεαρών και παιδιών, ακόμα και μεταξύ μητέρων και θυγατέρων.

Η ολοφάνερη λειτουργία (έμμεση ή άμεση) μιας τέτοιας συμπεριφοράς έχει να κάνει με τη ρύθμιση των επιθετικών ενεργειών και είναι η κύρια συμπεριφορά επίλυσης συγκρούσεων και κοινωνικής ειρήνης. Όταν για πρώτη φορά παρατηρήθηκε η συμπεριφορά τους στο φυσικό περιβάλλον προβλημάτισε τους επιστήμονες οι οποίοι μάλιστα (έτυχε εκείνη την εποχή) ήταν 2 γυναίκες (ξεχωριστά η μια από την άλλη) της εποχής του ’60.

Η μελέτη της συμπεριφοράς των Μπονόμπος επηρέασε (από τότε) τόσο πολύ τις θεωρίες περί κοινωνικής συγκρότησης του ανθρώπου (πράγματα άγνωστα στην Ελλάδα) αλλά και σοβαρούς φιλοσοφικούς κύκλους της εποχής. Το κίνημα της αμφισβήτησης/οικολογίας και σεξουαλικής απελευθέρωσης της δεκαετίας του ’60 στη βάση τέτοιων θεωρήσεων έβγαλε το γνωστό σύνθημα “κάντε έρωτα και όχι πόλεμο” στη πρώτη γραμμή της μάχης κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, αλλά και και στην πλήρη ανάπτυξη (εκείνης της εποχής) του φεμινιστικού κινήματος.

Γι αυτό σας λέω μην κάνετε πόλεμο.....

Όταν βγήκε το κλιν!

2010-07-21T23:37:00.000-07:00

Μια φορά και έναν καιρό, όταν στις αυλές βάζανε πλύση οι γυναίκες, είχαν στην διάθεσή τους το πράσινο σαπούνι και σε εξαιρετικές περιπτώσεις και άσπρο. Άναβαν φωτιά για το καζάνι απ τα χαράματα, και για καλλίτερα αποτελέσματα χρησιμοποιούσαν και πιπιλά. Τι είναι αυτό; μα καθαρή και λεπτή στάχτη, που την είχαν μαζέψει απ την προηγούμενη πλύση, και την ρίχναν μαζί με τα ρούχα και το σαπούνι στο βραστό νερό. Εσώρουχα, σεντόνια, πετσέτες, ήταν όλα κάτασπρα. Και όταν τα άπλωναν στα σχοινιά έλαμπε ο τόπος, και απαγορευόταν σε εμάς τα παιδιά να παίζουμε στην αυλή για να μην τα λερώσουμε. Τα μανταλάκια που ήταν ξύλινα φυσικά, ποτέ δεν έφταναν, και πάντα με έστελνε η μαμά στη θεία Ελένη του Γιαγκούδη να δανειστώ μερικά. Έτσι και κείνη όταν έβαζε μπουγάδα έστελνε κάποιο παιδί και ζητούσε από μας.
Και τότε ήρθαν τα αεροπλάνα. Αεροπλάνα που έριχναν μανταλάκια. Ναι, τι σας φαίνεται παράξενο, έβρεχε μανταλάκια, πλαστικά. Κίτρινα κόκκινα πράσινα μπλε. Ήταν η μεγάλη μόδα, ότι ήθελαν να διαφημίσουν το σκορπούσαν με αεροπλάνο. Για πολλά πολλά χρόνια, όποτε βλέπαμε κανέναν αξύριστο λέγαμε “δεν πέταξε το αεροπλάνο ξυραφάκια”;
Και κάποτε βρήκαν άλλον τρόπο διαφήμισης. Τα δείγματα δωρεάν και το Κλιν! Η πρώτη σκόνη πλυσίματος! Κλιν για τα ρούχα, κλιν για τα πιάτα, κλιν για όλα. Και το σπουδαιότερο σε κάθε σακουλάκι μέσα, είχε και κάτι. Ενα μανταλάκι, ή ένα παιχνιδάκι. Περιμέναμε πως και πως να τελειώσει το κλιν, να αγοράσουμε άλλο, για να πάρουμε το παιχνιδάκι. Ήταν κάτι πλαστικά ζωάκια ή ανθρωπάκια. Ποιός θυμάται τους μικρούς ινδιάνους ή τα στρατιωτάκια; εδώ πρέπει να είσαι πάνω από 50 για να τα θυμάσαι όλα αυτά. Τα αραδιάζαμε, παίζαμε με αυτά και τα ανταλλάσσαμε μεταξύ μας. Γι αυτό αν κάποιος ήταν ουρανοκατέβατος ή μικροσκοπικός, λέγαμε “στο κλιν τον βρήκαμε”;
Ως τότε ξέραμε μια μόνο οδοντόκρεμα (όσοι την ήξεραν δηλαδή), την Kolynos. Άρχισαν να μοιράζουν στα σπίτια κάτι μικρούτσικα σωληνάρια, με Colgate ή σαμπουάν Tamo και μετά Om Or. Τα πρώτα σαμπουάν, γιατί ως τότε πάλι το πράσινο σαπούνι είχαμε και το λούσιμο ήταν μαρτύριο για τα μάτια. Και το καταπληκτικότερο, το αεροπλάνο που έγραφε στον ουρανό ΟΜΟ! Πετούσε και έκανε τούμπες στον αέρα βγάζοντας έναν άσπρο καπνό, που σχημάτιζε γράμματα. Παρακολουθούσαμε με ανοικτό το στόμα και χειροκροτούσαμε!
Τι σας τα λέω όλα αυτά; Έτσι για να σας θυμίσω ότι η πιο τυχερή γενιά γυναικών όλων των εποχών είμαστε εμείς! Πλυντήρια στεγνωτήρια, απορρυπαντικά με μπλε και πράσινους κόκκους, λευκαντικά, χλωρίνες, και μετά από όλα αυτά αν δούμε καμιά σκιά, ψάχνουμε για άλλο απορρυπαντικό. Μια ντουλάπα γεμάτη προϊόντα καθαριότητας, άλλο για το φούρνο, άλλο για τα μάτια της κουζίνας, άλλο για τις εμαγιέ επιφάνειες. (Μόνο που δεν καθαρίζουν μόνα τους τα άτιμα πρέπει εγώ να παρατήσω τον υπολογιστή και να αρχίσω το τρίψιμο)
Μα αυτό που άλλαξε κυριολεκτικά τη ζωή μας ήταν οι πάνες μιας χρήσεως, για τα μωρά, για τους ηλικιωμένους, για τις δύσκολες ημέρες. Μόνο εμείς που τα δοκιμάσαμε όλα ξέρουμε την αξία τους. Ξέρω γελάτε εσείς, αλλά φανταστείτε τη ζωή σας χωρίς αυτά.
Λοιπόν κάποτε, εμείς τα κορίτσια, χρησιμοποιούσαμε πανάκια από προσόψι, και κουβαλούσαμε και στο σχολείο, οπότε όταν αλλάζαμε το λερωμένο το τυλίγαμε στην εφημερίδα και το βάζαμε στην τσάντα. Μετά βγήκαν οι σερβιέτες και τα καταπληκτικά ταμπόν που σ αφήνουν και να κολυμπήσεις ακόμα. Α! και για τα μωρά! Απ την στιγμή που γεννήθηκε ο γιος μου, ώς τη στιγμή που γεννήθηκε η κόρη μου, τα δοκίμασα όλα. Και τις πάνες και τα τρίγωνα και τα νάυλον βρακάκια και τις φασκιές και τα “μπέιμπι λίνο” και τις πάνες-βρακάκι. Και για τους παππούδες μας; Κάποτε όταν κάποιος παππούς δεν ήταν σε θέση να σηκωθεί έπρεπε η νύφη του κυρίως, κάθε μέρα να βάζει μπουγάδα. Τώρα υπάρχουν οι πάνες αλλά και τα σεντόνια μιας χρήσεως.
Τώρα ξέρω οι άντρες θα πείτε ότι δεν σας αφορούν και πολύ όλα αυτά. Αμ δε.... Και βέβαια σας αφορούν. Διαβάστε το βιβλίο του Philip Roth ΦΕΥΓΕΙ το ΦΑΝΤΑΣΜΑ και θα καταλάβετε (ο ήρωας έχει ακράτεια μετά από αφαίρεση προστάτη).
Λοιπόν οι γυναίκες πριν από εμάς δεν γνώρισαν τις ευκολίες που υπάρχουν σήμερα, και οι σημερινές νέες γυναίκες, δεν γνώρισαν την γανάδα που είχαν οι μαμάδες μας. Ε, δεν είμαστε εμείς οι τυχερές που τα γνωρίσαμε όλα, απολαμβάνουμε την εποχή μας και προπαντός τον απέραντα ελεύθερο χρόνο μας! Αλλιώς πως θα σας τα έγραφα όλα αυτά....

Έφυγε ο αγαπημένος μου συγγραφέας Ντενί Γκετζ

2010-04-29T21:51:00.000-07:00

Έφυγε ο αγαπημένος μου συγγραφέας Ντενί Γκετζ

Ο ποιητής των αριθμών και των λέξεων, όπως ήταν γνωστός, ο Γάλλος συγγραφέας Ντενί Γκετζ, ήταν ανήσυχο πνεύμα, άνθρωπος με χιούμορ και σπάνιες ευαισθησίες. Είχε επισκεφθεί αρκετές φορές την Ελλάδα, για να παρουσιάσει τα βιβλία του. Διακεκριμένος μαθηματικός, καθηγητής Ιστορίας και Επιστημολογίας, «παιδί» του Γαλλικού Μάη του ‘68 αλλά και σεναριογράφος, ο Γκετζ πάντοτε προσπαθούσε να βρει πρωτότυπους τρόπους για να μυήσει το κοινό στο μαγικό σύμπαν των μαθηματικών.

Τα βιβλία του “Αστέρια της Βερενίκης” και “Μηδέν”
με μάγεψαν.

Στο βιβλίο “Αστέρια της Βερενίκης”, με φόντο τις συνωμοσίες αλλά και τους έρωτες της Αυλής των Πτολεμαίων, και με αφορμή το χρονικό της πρώτης μέτρησης της Γης από τον Ερατοσθένη, ο συγγραφές μας δίνει ένα ιδιοφυές μυθιστόρημα που καθρεφτίζει την αστείρευτη ανάγκη του ανθρώπου για γνώση.

Το βιβλίο “Μηδέν”, είναι μια ιστορία για την Ιστορία των αριθμών, και την ανακάλυψη του μοναδικού και του απόλυτου μηδενός. Γοητευτικό βιβλίο όπου παράλληλα με μια ερωτική ιστορία περιγράφεται πως οι Άραβες υιοθέτησαν απ τους Ινδούς την έννοια του μηδενός, και έτσι έγινε το μεγαλύτερο άλμα στην επιστήμη των μαθηματικών.

Σε ένα άλλο του βιβλίο που διάβασα, “Η έπαυλη των ανδρών” (εκδ. Ψυχογιός) ο Γκετζ πάντρεψε τις αντιπολεμικές ιδέες του σοσιαλιστή Ζαν Ζορές με τις θεωρίες του Γκέοργκ Κάντορ, του πρώτου επιστήμονα που όρισε μαθηματικά το Άπειρο.

Τώρα θα επιδιώξω να διαβάσω και άλλα του βιβλία. “Το θεώρημα του παπαγάλου” βρίσκεται κάπου στο σπίτι μας, αλλά κυκλοφορούν και μερικά ακόμα βιβλία του στα ελληνικά.

,

Ας τα ψάξουμε όλα.

...σε κάτι τέτοια πάνε τα λεφτά!

2010-04-29T13:04:00.000-07:00

εις υγείαν τα κορόιδα, εμεις δηλαδή

Κολινδρός, ο γενέθλιος τόπος

2010-04-14T02:10:00.000-07:00

Μια φωτογραφία – Χίλιες μνήμες

Ο Κολινδρός είναι μια μικρή πόλη στους πρόποδες των Πιερίων. Ένα μπαλκόνι στον κόσμο, από το οποίο φαίνονται: Όλυμπος, Βέρμιο, Πάικο, Χορτιάτης, Πανόραμα, Χολομώντας, Θερμαϊκός κόλπος, Θεσσαλονίκη!Ένα αστικό περιβάλλον χωρίς καθόλου κενά μεταξύ των σπιτιών, με πολύ μικρές αυλές. Πιθανότατα κτίστηκε πριν από το 14ο αιώνα στη θέση αρχαίου πολίσματος των Αλεξανδρινών χρόνων. Όλοι οι δρόμοι ήταν με καλντερίμια και ήταν πάντα σκουπισμένοι με ασβεστωμένα τα στενά πεζοδρόμια όπου υπήρχαν. Υπήρχε αποχετευτικό δίκτυο επί τουρκοκρατίας ακόμη. Στη φωτογραφία, η αδελφή μου, είναι ντυμένη με μακεδονική στολή για κάποια γιορτή, και ο δρόμος του σπιτιού μας, όπως ήταν άλλωστε όλοι οι δρόμοι του Κολινδρού.

Το πατρικό μου σπίτι γωνιακό στο κέντρο του χωριού, ήταν διώροφο. Κτισμένο τον 19ο αιώνα, εκεί γεννήθηκε ο παππούς μου, εκεί και ο μπαμπάς μου εκεί και εγώ με τα άλλα τρία αδέλφια μου. Στην παλιά οικογενειακή φωτογραφία το μωρό στην αγκαλιά της μαμάς του είναι ο μπαμπάς μου, που γεννήθηκε το 1907. Επομένως και η φωτογραφία είναι πάνω από 100 χρονών. Ίσως οι νέοι παραξενευτούν που το μωρό αν και αγοράκι, φοράει φουστάνι. Έτσι τα ντύνανε τότε τα μωρά ανεξαρτήτως φύλου. Και προφανώς στη φωτογραφία η γιαγιά μου τους φόρεσε τα καλά τους. Και εκείνη και τα νέα κορίτσια με όλα τους τα κοσμήματα. Αλήθεια, δεν σας θυμίζει ηρωίδα του Μπέργκμαν;

Το ισόγειο και το πρώτο πάτωμα, πετρόκτιστα, ενώ το δεύτερο πάτωμα ήταν κατασκευασμένο από πολύ ελαφρά υλικά, υποθέτω ξύλα και ένα άλλο υλικό που στην Θράκη το λένε τσατμά (λάσπη και άχυρα ίσως) και από πάνω ο σοβάς. Γι αυτό ο τοίχος, στο ισόγειο και στα δωμάτια του πρώτου πατώματος, είχε πάχος πάνω από μισό μέτρο ενώ στο πάνω πάτωμα ήταν στενός, όσο και τα ξύλα των παραθύρων. Στις κόγχες των μικρών παραθύρων στο πρώτο πάτωμα, παίζαμε σπιτάκια με την φίλη μου. Κάγκελα στην αυλή δεν υπήρχαν αλλά ένας ψηλός και χοντρός τοίχος. Η εξώπορτα που ήταν βαριά και ξύλινη με μεγάλα διακοσμητικά καρφιά όσο ένα κύπελλο, δεν κλείδωνε. Το κλειδί θα είχε προ πολλού χαθεί. Δεν θυμάμαι να κλείδωνε τότε κανένα σπίτι, μάλλον δεν χρειαζόταν γιατί ποτέ δεν ήταν άδεια. Υπήρχαν και δυο μεγάλοι κρίκοι που πιθανόν να χρησίμευαν για να περάσουν κλειδαριά. Μόνο το βράδυ, τα σίδερα που ήταν μόνιμα στερεωμένα με κρίκους στον τοίχο πίσω απ την μεγάλη αυτή πόρτα, τα γαντζώναμε και δεν άνοιγε πια.

Υπήρχε και μια προέκταση του κυρίως σπιτιού όπου έμενε το προσωπικό και συνδέονταν μεταξύ τους με ένα στενό μπαλκόνι. Έτσι το σπίτι κτισμένο γύρω γύρω, σε σχήμα Π, άφηνε ένα τετράγωνο ουρανού ελεύθερο.

Στο ισόγειο υπήρχε μια μεγάλη ξύλινη κατασκευή, η καρούτα, όπου έβαζαν τα πατημένα σταφύλια και επίσης δυο μεγάλα βαρέλια για το κρασί. Αυτή η καρούτα ήταν ένα πολύ συναρπαστικό μέρος για παιχνίδι. Τα αγόρια κυρίως έμπαιναν και έβγαιναν όλη μέρα.

Η αυλή και αυτή με καλντερίμι, χώμα πουθενά. Όταν με έβαζε επάνω στο αυτοσχέδιο καρότσι ο αδελφός μου και με σεργιανούσε εκεί, τρανταζόταν τα σωθικά μου. Η αυλή μας... όλος ο κόσμος μας! Ένα πηγάδι που το είχαν προ πολλού μπαζώσει γιατί ήταν επικίνδυνο, περιβάλλονταν από έναν μονόλιθο, σε κυλινδρικό σχήμα.

Δίπλα στο πηγάδι υπήρχε μια πέτρινη λεκάνη για να πίνει το άλογο και μια πέτρα σκαλισμένη, για να πίνουν οι κότες. Οι κότες πολύ λίγες, γιατί χώρος για κοτέτσι δεν υπήρχε και είχε η κάθε μια την δική της φωλιά, στις διάφορες κόγχες του τοίχου.

Μια κληματαριά ξεκινούσε από εδώ και ανέβαινε μέχρι την ταράτσα του βοηθητικού σπιτιού.

Στην άκρη της αυλής το καζάνι όπου έβραζε τα ρούχα η μαμά. Κάθε φορά μάζευε τις στάχτες της προηγούμενης πλύσης που ήταν τα μόνα “σκουπίδια” μας. Δεν υπήρχαν τότε οι συσκευασίες που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Τα αγοράζαμε όλα χύμα, πετρέλαιο για τις λάμπες, ρύζι, ζάχαρη, λάδι, φασόλια, βούτυρο Όλυμπος στο λαδόχαρτο, ακόμα και μαστίχα μπαζούκα, 50 λεπτά (ροζ τσιχλόφουσκα)! Και για γιαούρτι ακόμα, με έστελνε η μαμά μου με την καλή σουπιέρα της γιαγιάς να αγοράσω χύμα από σπίτι.

Και αν ήθελε και τυρί έπρεπε να μου δώσει ένα χαρτί για να μου το τυλίξουν. Μόνο το αλάτι και το βαμβάκι θυμάμαι σε χάρτινες συσκευασίες. Το αλάτι έκανε 1,80 δρχ. Τώρα θα μου πείτε πώς θυμάμαι και την τιμή. Αχ! Πως να μην θυμάμαι. Μια φορά τα μεγαλύτερα αγόρια θα έπαιζαν καραγκιόζη και είχαν βάλει και εισιτήριο δυο δεκάρες.

Όταν ζήτησα απ τη μαμά να μου δώσει λεφτά, μου έδωσε δύο δραχμές και μου είπε να πάω να αγοράσω “ένα χαρτί αλάτι” και με τα ρέστα να πάω στον καραγκιόζη. Αγοράζω λοιπόν αλάτι, αλλά τί συμφορά, ο μπακάλης αντί για δυο δεκάρες ρέστα μου έδωσε δύο καραμέλες. Πηγαίνω κλαίγοντας στο σπίτι, γιατί δεν είχα ελπίδες για άλλα λεφτά. Με παίρνει η μαμά απ' το χέρι και πάμε να πείσουμε τα αγόρια να δεχτούν τις καραμέλες αντί για λεφτά. Ένας απ τους καραγκιοζοπαίχτες ήταν και ο Γιάννης ο αδελφός μου. Αλλά και εκείνοι το σκέφτηκαν πολύ (ποιοι θα τις έτρωγαν;) Τελικά δέχτηκαν και είδα καραγκιόζη... και φυσικά δεν την ξέχασα ποτέ εκείνη την παράσταση.

Στο ισόγειο, κάτω απ τη σκάλα, ήταν το κατώι. Εκεί φοβόμουν να μπω αφού ήταν πάντα σκοτεινά, είχε δε ένα τεράστιο πιθάρι μισοθαμμένο μέσα στη γη όπου αποθήκευαν το λάδι (όλα αυτά βέβαια ο παππούς μου) γιατί η ποσότητα του λαδιού που διαθέταμε εμείς ήταν τόση ώστε μας απαγόρευαν να βουτάμε το ψωμί στο λάδι γιατί το απορροφούσε όλο. Θυμάστε την ατάκα στην ταινία των αδελφών Καμπανέλη “Το κανόνι και το αηδόνι”; “ΠΟΥ ΠΗΓΕ ΛΑΔΙ!” Σ αυτό το κατώι βρέθηκε και αποστακτήρας με το ρακοκάζανο, που έχουν βρει τις θέσεις τους, γλάστρα και θήκη για τα ξύλα του τζακιού.

Πάντα ακούγαμε γοητευμένα τις ιστορίες που μας λέγανε για τον προπάππου μου, τον παππού τον Κυριάκο. Μια ιστορία λέει ότι κάποτε για να γλυτώσει από τους Τούρκους έκρυψε τις λίρες στο ζωνάρι και πήγε για ένα διάστημα στη Θεσσαλονίκη, όπου μπορούσε να αγοράσει τα χωράφια όπου αργότερα έγινε ο χώρος της ΔΕΘ, αλλά του φάνηκε πολύ μακριά για να έχει εκεί χωράφια. Πολλά μας λέγανε, μπορεί κάποια από αυτά να ήταν μύθοι, αλλά μας έμεινε μια εικόνα ενός άρχοντα με όλη τη σημασία της λέξης! Στη οικογενειακή φωτογραφία ο προπάππους φαίνεται πρώτος από αριστερά και ο παππούς είναι πρώτος από δεξιά, και είναι εμφανής η διαφορά στο ντύσιμο. Για τον παππού τον Γιάννη γράφει στην “Ιστορία του Κολινδρού” (1972) η κ.Κλεοπάτρα Μαμέλη-Πολύζου, ότι ήταν ο πιο πράος και μεγαλόκαρδος Δήμαρχος που πέρασε απ' τον Κολινδρό. Ο οποίος, το χειμώνα που δεν υπήρχαν δουλειές, πήγαινε κάθε πρωί στην αγορά εκεί που περίμεναν οι εργάτες και έπαιρνε όσους είχαν μείνει χωρίς δουλειά. Τους απασχολούσε αναθέτοντάς τους δουλειές όχι απαραίτητες, για να μην τους προσβάλει δίνοντας έτσι λεφτά.

Στο πρώτο πάτωμα, το μισό ήταν δικό μας, γιατί το σπίτι ήταν χωρισμένο κατά ύψος. Δυο μεγάλα δωμάτια και μια μεγάλη σάλα με τζαμαρία που έβλεπε στην αυλή και είχε πανέμορφες μπορντό κουρτίνες από δαμάσκο, κεντημένες περίτεχνα με κορδόνια. Αυτές προστάτευαν και απ τον ήλιο το καλοκαίρι και απ το κρύο το χειμώνα. Δεν υπήρχαν παντζούρια, γι αυτό ήταν απαραίτητες οι χονδρές κουρτίνες. Μια φορά έπαιξαν και άλλο ρόλο αυτές οι κουρτίνες, όταν ψιλά πίσω από αυτές η μαμά κρέμασε την πάνινη σακούλα με τα κουλουράκια, και ήταν το μόνο μέρος που δεν έψαξε ο μεγάλος μου αδελφός. Αυτός ο αδελφός που ήταν το πιο σκανδαλιάρικο παιδί τότε, και έγινε μετά ο πιο καλός, που μόνο να προσφέρει ξέρει σε όλους μας, όταν έβλεπε τη μαμά με τον δίσκο να κερνάει, από την πόρτα έβαζε σημάδι με τη γκαζιά (μπίλια) και... τσακ.. πάει το ποτήρι.

Στο ταβάνι αυτής της σάλας είχε τεράστια δοκάρια, απ' όπου περνούσαμε σχοινί και κάναμε κούνια. Στο πάτωμα τα σανίδια αφήναν τέτοια κενά μεταξύ τους, που έτσι και σου έπεφτε το πενηντάλεπτο εξαφανιζόταν και άντε να περιμένεις την άλλη Κυριακή για να πάρεις κοκοράκι!

Σ' αυτό το πάτωμα ήταν και το δωμάτιο που χρησιμοποιούσαμε σαν κουζίνα. Η πραγματική κουζίνα του σπιτιού ήταν “απου κείθι”, και η βοηθητική ήταν στο κομμάτι του σπιτιού που γκρεμίστηκε. Έτσι εμείς είχαμε μία τεράστια μαρμάρινη λεκάνη με τρύπα που κατέληγε σε ένα γκαζοτενεκέ και από πάνω η “φουσκίνα” (μεταλλικό μικρό ντεπόζιτο με βρυσάκι που στην υπόλοιπη Ελλάδα, το λένε μουσλούκι) Έτσι έπρεπε να ανεβάζουμε νερό να γεμίζουμε τη φουσκίνα και όταν γέμιζε ο τενεκές να τον κατεβάζουμε (όχι εγώ δηλαδή, οι μεγάλοι).

Ψυγείο φυσικά δεν υπήρχε αφού δεν είχαμε ηλεκτρικό ρεύμα, μα ούτε και παγωνιέρα που αγοράσαμε μόλις πήγαμε στη Θεσσαλονίκη. Τα τρόφιμα, δηλαδή λίγο τυρί, κανένα βιτάμ,.... τα βάζαμε στο “φανάρι” που ήταν κρεμασμένο σαν κλουβί απ' το δοκάρι για να αερίζεται και να μην φτάνει ούτε η γάτα ούτε κανένα ποντικάκι και φυσικά ούτε οι μύγες.

Πίσω απ τη σκάλα με το ξυλόγλυπτο κάγκελο που οδηγούσε στο δεύτερο πάτωμα ήταν μια μικρή αποθήκη που έκλεινε με ένα μάνταλο. Ήταν η αποθήκη μας, αν και δεν είχαμε και τίποτα να αποθηκεύσουμε. Μια φορά άνοιξα και είδα τα μάτια της γάτας να φωσφορίζουν και πάγωσε το αίμα μου. Ήταν δε και η απειλή για τις σκανδαλιές μας. Εκεί μέσα ήταν “ου μούτους”.

Στο δεύτερο πάτωμα που είχε την ίδια διαρρύθμιση με το πρώτο, υπήρχε και “η καλή η κάμαρα” με πέντε παράθυρα, που ανοίγανε συρταρωτά προς τα επάνω. Εδώ στον καναπέ, όπως και σε όλα τα δωμάτια, στα μαξιλάρια του τοίχου στρώναμε μακάτια. Τα μακάτια ήταν πάντα άσπρα και κατέληγαν σε δαντέλα, ασπροκέντημα ή απλό γαζί τα καθημερινά. Αυτά τα τελευταία χρησιμοποίησε μια φορά η μαμά για να ντύσει τον αδελφό μου τον Αλέκο τσολιά, και την άλλη μέρα επανήρθαν στον προορισμό τους.

Στην επόμενη φωτογραφία του Μακεδονικού Μουσείου Κολινδρού φαίνεται πώς ήταν αυτές οι καλές οι κάμαρες,

και εδω τα παμπάλαια σταχτοδοχεία μας

και το τραπέζι μας της καλής της κάμαρας, με το μοναδικό κεραμικό αγγείο

Στην κρεβατοκάμαρα των γονιών μας με το μεγάλο μεταλλικό και στις κολώνες του επιχρυσωμένο κρεβάτι, υπήρχε και τζάκι. Όμως δεν θυμάμαι να το ανάψαμε ποτέ. Η σόμπα, με ξύλα φυσικά, ήταν πολύ πιο πρακτική. Και στο δωμάτιο που κοιμόμασταν μαζί με την αδελφή μου είχαμε ένα όμορφο σιδερένιο κρεβάτι. Το χειμώνα τα βράδια, όταν καίγαμε τη σόμπα σε δωμάτιο του 1ου πατώματος και η θερμοκρασία στο 2ο πάτωμα μπορεί να ήταν και στους 0 βαθμούς, με έπιανε ο ύπνος εκεί στη ζέστη και έκανα το κορόιδο για να ανεβεί πρώτα η αδελφή μου, να ζεστάνει το κρεβάτι μας και μετά να με ανεβάσουν εμένα αγκαλιά :-)

Ένα δωμάτιο, αλλά απ αυτά που έμενε ο θείος με την οικογένειά του, ήταν γεμάτο με εικόνες και έμοιαζε σαν εκκλησία. Και της γιαγιάς το δωμάτιο, ήταν εκεί, και όταν ακόμα έμενε μαζί μας όλη την ημέρα, για ύπνο πήγαινε “απού κείθι”. Η γιαγιά Βέτα! (στη οικογενειακή φωτογραφία κρατάει στην αγκαλιά της το μπαμπά). Μέχρι μια εβδομάδα πριν το τέλος της στα 107 της χρόνια, ξυπνούσε το πρωί, πλενόταν, χτενιζόταν, ντυνόταν στην τρίχα, περνούσε από όλους και τους έλεγε έναν έναν καλημέρα, και μετά καθόταν στο τραπέζι για το γάλα της. Στην επόμενη φωτογραφία μετά τα 100 της χρόνια, προφανώς Κυριακή, αφού δεν πλέκει.

Στον Κολινδρό είχαμε ένα ρολόι ξυπνητήρι που δούλευε μόνο μπρούμυτα, το γυρνούσα έβλεπα την ώρα και πάλι το έβαζα μπρούμυτα. Και όταν έλεγα “γεια σου γιαγιά, πάω στο σχολείο” εκείνη ρωτούσε “χτύπσι η καμπάνα”; της είχε μείνει η συνήθεια από τότε που για να πάνε τα παιδιά στο σχολείο χτυπούσε η καμπάνα γιατί δεν είχαν όλοι ρολόγια στο σπίτι. Η καμπάνα ήταν ο ντελάλης για τα καλά αλλά και τα κακά μαντάτα. Σχολείο, εσπερινός, γάμος, λειτουργία, βαφτίσια, αλλά και πόλεμος, φωτιά, κηδεία...

το σχολείο μου

Στη σάλα αυτού του 2ου πατώματος υπήρχε μόνον ένας μπουφές, “του μπουρό” και το μεγάλο τραπέζι του φαγητού. Το μπουρό ήταν ένα έπιπλο, κλειστό στο κάτω μέρος και με βιτρίνα στο πάνω. Ήταν δε γεμάτο με πανέμορφες πορσελάνες, γυαλικά και λίγα ασημικά.

Ήταν τα ψώνια που έκανε η γιαγιά όταν πήγαινε για θερμά μπάνια στον Λαγκαδά ή για να επισκεφτεί κάποια συγγενή της στη Σιάτιστα.

Όλοι ξέρουμε τη Σιάτιστα του νομού Κοζάνης, με τα πανέμορφα αρχοντικά της, και την μεγάλη άνθισή της στο τέλος του 19ου αιώνα. Στη επόμενη φωτογραφία το ασημένιο σκεύος που μοιάζει με ουφο ήταν για το σερβίρισμα του γλυκού, αλλά η μαμά δεν το χρησιμοποιούσε γιατί το γυάλινο εσωτερικό είχε προ πολλού σπάσει. Ασε που ήταν δύσκολο να το κρύψει από εμάς και αν το τρώγαμε δεν θα είχε γλυκό να "ξεντροπιαστεί"

Λίγα σώθηκαν από τα πανέμορφα και πολύτιμα αυτά πράγματα γιατί βέβαια τα χρησιμοποιούσαμε καθημερινά, δεν υπήρχε τότε η δυνατότητα για αγορά καινούριων.

Πολλά απ τα σπάνια αντικείμενα που ειχε η γιαγια τα πέρναμε για να παίζουμε. Ένα απ αυτά το καταπληκτικό σίδερο που δούλευε με πετρέλαιο, και επειδή είχε χαλάσει δεν το εμπιστευόταν η μαμά, αλλά σιδέρωνε με το κλασσικό σίδερο με κάρβουνα. Έτσι εγώ σιδέρωνα τα ρούχα της κούκλας μου με το μοναδικό αυτό σίδερο.

Εκεί επίσης, πάνω απ΄ τη σκάλα υπήρχε κάτι σαν ένα μεγάλο ράφι όπου θυμάμαι ένα πολύ ψηλό και κομψό γυάλινο πράσινο βάζο. Ήταν τετράγωνο στη βάση του, λέπταινε στη μέση και άνοιγε πάλι. Όμοιό του είδα πολύ αργότερα στο μουσείο των Ιωαννίνων, μέσα στο κάστρο.

Πάρα πολλά όμως, από αυτά τα αντικείμενα η μαμά τα χάριζε στους συγγενείς που μας επισκεπτόταν απ' την Αμερική. Έτσι τα πιο πολύτιμα πάνε, πέρασαν τον Ατλαντικό, και εμάς, μας έμεινε το ταξιδιωτικό μπαούλο του θείου, με το μονόγραμμά του: BJK.

Απ' το ψηλό μπαλκόνι με τα περίτεχνα κάγκελα, η θέα πάνω απ' τις στέγες των άλλων σπιτιών ήταν μοναδική. Όταν ο καιρός ήταν καλός βλέπαμε όλον τον Θερμαϊκό, και τις νύχτες τα φώτα της Θεσσαλονίκης...

Θεσσαλονίκη! Φάνταζε για μας, σαν μια πολύ μακρινή πολιτεία και καταλαβαίναμε αν ήρθε το λεωφορείο από εκεί, όταν βλέπαμε κάποιους να κουβαλούνε μερικά σουσαμένια κουλούρια περασμένα σε ένα σπάγκο! Ήταν το δώρο για τα τυχερά παιδιά που είχαν επισκέψεις απ τη Θεσσαλονίκη.

Το σπίτι είχε και ηλεκτρική εγκατάσταση και δεν ξέρω αν άλλο σπίτι είχε εκείνη την εποχή. Η ΔΕΗ δεν είχε φέρει ρεύμα όταν ζούσαμε εμείς στον Κολινδρό, αλλά πολύ παλαιότερα υπήρχε τοπική γεννήτρια. Ε! λοιπόν αυτή η εγκατάσταση δεν ήταν με καλώδια όπως τα ξέρουμε εμείς σήμερα, δεν είχαν πλαστικό περίβλημα. Ήταν φτιαγμένα από μέταλλο τυλιγμένο με ένα ύφασμα εμποτισμένο σε πίσσα για μόνωση, που σου μαύριζε τα χέρια. Κάθε τόσο ο αδελφός μου, τραβούσε και ξήλωνε αυτά τα καλώδια για να κάνει αυτοκινητάκια ή για να κάνει μπικουτί η αδελφή μου.

Τα παιχνίδια μας! Σχεδόν πάντα αυτοσχέδια. Αξιοποιούσαμε το κάθε τι. Τυχεροί εμείς που είχαμε δίπλα μοδίστρα. Με τα ξύλινα καρούλια που άδειαζαν, και λίγο σύρμα απ' τις μπάλες του άχυρου, ο αδελφός μου έφτιαχνε αυτοκινητάκια. Με τα ολοκαίνουρια κομμάτια υφάσματος που περίσσευαν, εγώ έραβα ρούχα για την κούκλα μου, και τα εσωτερικά απ' τα μασουράκια ήταν τα τσιγάρα μας. Και η κούκλα από κουρέλια φυσικά. Το κεφάλι της από άσπρο ύφασμα με ζωγραφισμένα τα χαρακτηριστικά της και μαλλιά από μαλλί πλεξίματος. Όταν βρήκε ο αδελφός μου μία ρόδα από παλιό παιδικό καροτσάκι στο λάκκο, χρησιμοποιώντας και κάποια παλιά σανίδια έφτιαξε ένα καρότσι και φυσικά τι θα κουβαλούσε; εμένα!

Και μια φωτογραφία της δεκαετίας του 1930. Είναι η ποδοσφαιρική ομάδα, ΔΙΑΣ Κολινδρού, με τον μπαμπά “πρόεδρο” ή “προπονητή”... πάντως παίκτης δεν ήταν αφού είναι ο μόνος που εικονίζεται με κουστούμι. Αξίζει να προσέξουμε ότι μερικοί ποδοσφαιριστές φοράνε φιλέ στα μαλλιά για να μην χαλάει η κόμμωση απ' τον αέρα! Στον Κολινδρό, όταν κάποιος ήταν αχτένιστος και τα μαλλιά του πετούσαν λέγαμε “Χτινίς λίγου, είσι σαν αρίτσιους”

Σας ευχαριστώ που διαβάσατε ως το τέλος αυτό το άδειασμα ψυχής. Ξέρω, παρά ήταν προσωπικό και παρά ήταν μεγάλο, αλλά το είχα υποσχεθεί στην επόμενη γενιά.

Ορίστε και ένα παραδοσιακό τραγούδι που μιλάει για ένα στρουμπουλό κορίτσι, εγώ δεν ήμουν τότε στρουμπουλό πάντως :-)

Ινά κουρίτσ απ' του Κουλιντρό

http://www.youtube.com/watch?v=TJ_618_Aies

Μεγαλοπαρασκευιάτικες θύμησες

2010-03-15T23:15:00.000-07:00

(μια αντίστροφη πορεία στο χρόνο)

Η τελευταία Μ. Παρασκευή που θυμάμαι είναι απ τον Ακάθιστο Ύμνο της Ξάνθης μια απ' τις πιο όμορφες εκκλησίες που έχω δει στη ζωή μου.

Αυτή την εκκλησία την φρόντιζε η αδελφή του άντρα μου, τόσο πολύ που ήταν προτεραιότητά της, πριν απ' το σπίτι της. Και θεωρούσε τιμή της να της αναθέτει το πλύσιμο και το σιδέρωμα των “ιερών” αμφίων ο τότε παπάς, τον οποίο τρόμαζε να τον ξυπνήσει τηλεφωνικά την Κυριακή για να πάει να λειτουργήσει. Μια φορά που έκανα βόλτα στην παλιά Ξάνθη, τα βήματά μου με έφεραν εκεί, και μπήκα να την χαιρετήσω. Και εκεί άκουγα διάφορες γιαγιάδες να μαλώνουν τα εγγόνια τους. “Σιγά με πάτησες στον κάλο” “Πρόσεξε θα κάψεις τα μαλλιά σου” “Μην παίζετε ξιφομαχία με τις λαμπάδες είναι αμαρτία” “Έσταξες στα καινούρια σου παπούτσια”... και εκείνες με τα μπικουτί στα μαλλιά!!!

Σε ένα ταξίδι μας στα Γιάννενα, όταν τα παιδιά μας πηγαίναν στο γυμνάσιο και το λύκειο, την Μ. Παρασκευή, πήγαμε στην εκκλησίτσα του κάστρου για την περιφορά του επιταφίου.

Και ήταν πανέμορφα εκεί μέσα στο κάστρο, μα οι ψάλτες τόσο φάλτσοι, που δεν ήμουν σίγουρη για το τι άκουγα...

Μια φορά, όταν η κορούλα μου πήγαινε στο δημοτικό, με ρώτησε: “μαμά θα πάμε στον επιτάφιο;” “αν θέλεις εσύ, βεβαίως θα πάμε”. Και πήγαμε στην Μεταμόρφωση Κυψέλης, μια μικρή παλιά εκκλησία της Ξάνθης, που τη γκρέμισαν για να κτίσουν ένα μεγαθήριο. Μόλις βγήκαν οι παπάδες απ την πόρτα, ακολούθησε ο επιτάφιος και οι ψάλτες, και άρχισαν να τρέχουν. Τι γίνεται; καινούργιο έθιμο; αναρωτήθηκα, και φυσικά τρέχαμε και εμείς και όλος ο κόσμος για να προλάβουμε. Και οι στάσεις, στα γρήγορα. Και τότε κατάλαβα γιατί.

Στην Ξάνθη, συγκεντρώνονται όλοι οι επιτάφιοι στην πλατεία, αλλά ο επιτάφιος της Μητρόπολης τον οποίο συνοδεύει ο δεσπότης έπρεπε να τους βρει όλους εκεί. Και δεν σήκωνε πολλά πολλά ο τότε δεσπότης, ο οποίος ήταν τόσο αυστηρός που δεν άφηνε κανένα ιερέα να βγάλει δίπλωμα οδήγησης, και όλοι πηγαίναν κρυφά στην Καβάλα.

Η τελευταία φορά που επιχείρησα να χαιρετήσω σε επιτάφιο, ήταν όταν μαθήτρια ακόμα, πήγαμε με την αδελφή μου, όπως κάθε χρόνο στην εκκλησία και περιμέναμε στην ουρά, σε μια εκκλησία στην περιοχή Φλέμιγκ στην Θεσσαλονίκη. Μα εγώ όση ώρα περιμέναμε συνειδητοποίησα ότι δεν είχε κανένα νόημα να κάνω κάτι χωρίς να πιστεύω, και της είπα ότι θα την περιμένω έξω στην αυλή, όχι δεν θα έμπαινα μέσα...

Όταν πήγαινα στο δημοτικό, στην όμορφη εκκλησία της Λαγουδιανής

στην Ανω Πόλη της Θεσσαλονίκης, ήταν όλα πολύ όμορφα. Και την περιφορά του επιταφίου την ζούσα, ακούγοντας και συμμετέχοντας...

Μα... όποιος έζησε την ατμόσφαιρα της Μ. Παρασκευής στα 1960 περίπου, στον Κολινδρό, δεν θέλει να πάει σε καμιά περιφορά επιταφίου. Τότε στον Κολινδρό δεν είχε πάει η ΔΕΗ ακόμα ηλεκτρικό ρεύμα, στους δρόμους δεν είχε φωτισμό και τα παράθυρα των σπιτιών φωτιζόταν αμυδρά από τις γκαζόλαμπες. Μια Μεγάλη Παρασκευή θυμάμαι που δεν υπήρχαν ούτε άστρα ούτε φεγγάρι, κάτω από ένα χαμηλό και κατάμαυρο ουρανό, η πομπή ξεκίνησε απ' τον Άγιο Δημήτριο, όπου είναι και το νεκροταφείο του χωριού.

Ο επιτάφιος της ενορίας μας ξεκινούσε πάντα από εκεί και κατέληγε στον Άγιο Γεώργιο με το εξαιρετικό ξυλόγλυπτο τέμπλο και εκεί γινόταν η Ανάσταση.

Στην αγορά συναντιόταν με τον επιτάφιο της Αγίας Θεοδώρας, και μετά από την καθιερωμένη στάση, συνέχιζε την πορεία του.

Εκείνο το βράδυ, με ένα βαρύ ουρανό που νόμιζες οτι τον κουβαλάς στην πλάτη σου, και κρατώντας όλοι τα κεριά μας, προχωρούσαμε ψέλνοντας. Μου έχει μείνει η εικόνα των παραθύρων όπου στεκόταν γιαγιάδες κρατώντας και εκείνες κεριά αναμμένα.

Στον Κολινδρό εκείνα τα χρόνια, οι γυναίκες όταν έχαναν τους άντρες τους, δεν έβγαιναν πια ούτε και να πάνε στην εκκλησία, και για ψώνια, αφού άνοιγαν λίγο την πόρτα, φώναζαν κάποιο παιδί να το στείλουν. Και μεις πάντα πρόθυμα, το θεωρούσαμε αυτονόητο να τρέξουμε να εξυπηρετήσουμε.

Ο μπαμπάς, παρ όλο που εκείνος δεν πήγαινε στην εκκλησία, κάθε Μεγάλη Εβδομάδα, αγόραζε τα κεριά όλης της οικογένειας, μεγάλα φυσικά κεριά για την Μ. Πασκευή, άσπρες λαμπάδες για την Ανάσταση, και πολλά μικρά κεράκια για τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας.

Την Μ. Παρασκευή η μαμά δεν μαγείρευε ποτέ, και ήταν η μόνη μέρα που δεν στρώναμε τραπέζι να φάμε. Όποιος πεινούσε έπαιρνε λίγο ψωμί και λίγες ελιές ή χαλβά, και ξεγελούσε την πείνα του. Έφτιαχνε όμως πάντα κομπόστα από ξερά φρούτα, και στον Κολινδρό και στην Θεσσαλονίκη, ακόμα και όταν είχε γίνει γριούλα. Και όλες οι ξαδέλφες μου, που δεν ήταν και λίγες, ερχόταν και την δούνε και να φάνε το “κοσάφι”. Εκείνη την ημέρα βέβαια, δεν κάναμε καμιά άλλη δουλειά, ούτε καν σκούπισμα.

Η πασχαλιάτικη κουζίνα ήταν λίγο διαφορετική απ' ότι στα άλλα μέρη της Ελλάδας. Κτηνοτρόφοι υπήρχαν ελάχιστοι στον Κολινδρό, υπήρχαν κυρίως καπνοκαλλιεργητές, τεχνίτες, έμποροι. Απ όλα τα γύρω χωριά ερχόταν εκεί για ψώνια. Δεν υπήρχαν και πολλοί ακάλυπτοι χώροι, και έτσι κανείς δεν έψηνε αρνάκι στη σούβλα, αλλά όλοι τα πηγαίνανε στον φούρνο. Μαγειρίτσα δεν συνηθίζανε να φτιάχνουν, αλλά τα εντόσθια τα κάνανε μπομπάρια, που στην υπόλοιπη Ελλάδα τα λένε τζιγεροσαρμάδες. Τα εντεράκια η μαμά τα έκανε μια μικρή κοτσίδα και την έβαζε δίπλα στο αρνάκι.

Και ένα όμορφο έθιμο που συμβόλιζε την Ανάσταση των νεκρών, ήταν να πηγαίνουμε όλοι οι νέοι και τα παιδιά στο νεκροταφείο στον Άγιο Δημήτριο και να κάνουμε κούνιες στα δέντρα.

Κουνιώμασταν όσο πιο ψηλά μπορούσαμε και απαγγέλαμε σε κάθε σπρώξιμο και ενα στίχο:

Δευτέρα, Χριστός στη μαχαίρα.
Τρίτη, ο Χριστός εκρίθη.
Τετάρτη, ο Χριστός εχάθη.
Πέμπτη, ο Χριστός ευρέθη.
Παρασκευή, ο Χριστός στο καρφί.
Σαββάτο, ο Χριστός στον τάφο.
Κυριακή, ο Χριστός Ανέστη.

Kαι αργότερα μετά το Πάσχα όταν κάναμε κούνια, τραγουδούσαμε:

Γαρουφαλλιά μου πράσινη καλέ (δις)
πότε θα κοκκινίσεις (δις)
Να κόψω ένα γαρύφαλλο καλέ (δις)

να κάνω φουκαλάκι (δις)
Να φουκαλώ τη θάλασσα καλέ (δις)
ν' αράζουν τα Καΐκια (δις)
Ενα καΐκι άραξε καλέ (δις)
στου βασιλιά τη πόρτα (δις)
Κι ο βασιλιάς δεν ήτανε καλέ (δις)
μον' ήταν τρεις κοπέλες (δις)

Η μια κεντούσε ουρανό καλέ (δις)
κι η άλλη το φεγγάρι (δις)
Η τρίτη η μικρότερη καλέ (δις)
κεντούσε μαξιλάρι (δις)
Για να πλαγιάσει ο Βασιλιάς καλέ (δις)
να του περάσει η ζάλη (δις)

(φουκαλώ θα πει σκουπίζω)

και χωρίς λόγια

http://www.youtube.com/watch?v=2yW39rHxW2c&feature=PlayList&p=34FE8486AD3509D4&index=7

Το τέλος μας και η αρχή μας

2010-03-08T23:41:00.000-08:00

Το πιο άδικο ̟πράγμα στη ζωή είναι ο τρόπος ̟που τελειώνει. Πράγματι, η ζωή είναι πολύ δύσκολη. Παίρνει τόσο ̟πολύ από το χρόνο σου και τι κερδίζεις στο τέλος; Ένα θάνατο.

Ωραία ανταμοιβή... Πιστεύω ότι ο κύκλος της ζωής είναι ανάποδος. Θα έπρεπε ̟πρώτα να πεθαίναμε, να φεύγει αυτό το κακό από τη μέση. Μετά να ̟πηγαίναμε να ζήσουμε στο γηροκομείο.

Να μας έδιωχναν, ύστερα από λίγα χρόνια, γιατί θα γινόμασταν υπερβολικά υγιείς για γηροκομείο. Να ̟πηγαίναμε τότε και να αρχίζαμε τη δουλειά, κατευθείαν στη θέση του διευθυντή! με κινητό, λά̟π τοπ̟, αμάξι και σπίτι από την Εταιρεία.

Θα μας έκαναν ̟πάρτι με ̟πολλά ̟πολλά δώρα την ̟πρώτη μέρα της δουλειάς. Θα δουλεύαμε 40 χρόνια, ώσπου να είμαστε ̟πλέον αρκετά νέοι, για να γιορτάσουμε τη συνταξιοδότησή μας.

Έτσι, τα χρήματα από το εφ' ά̟παξ δεν θα ̟πήγαιναν χαμένα, αφού θα είχαμε ̟πια φτάσει στην καλύτερη ηλικία για να τα χαρούμε και να τα ξοδέψουμε στους έρωτες, στα ταξίδια, στις συναυλίες και όπου αλλού θα θέλαμε.

Θα μεθοκοπούσαμε στα μπαράκια και στα πάρτι και, με το ̟που θα άρχιζαν να αδειάζουν οι τσέπες μας, θα αρχίζαμε να ετοιμαζόμαστε για το Λύκειο και το Γυμνάσιο.

Στη συνέχεια, θα πηγαίναμε στο δημοτικό, θα γινόμασταν ̟παιδιά, ̟παιχνίδι και χαρά, ούτε ευθύνες, ούτε τίποτα να σε απασχολεί. Ύστερα θα γινόμασταν μωρά.

Θαυμάσια ̟περίοδος!

Όλοι σε φροντίζουν, σου κάνουν όλα τα χατίρια, σε ταΐζουν, σε ντύνουν, σε αλλάζουν. Και κάποια στιγμή θα επιστρέφαμε, να ̟περάσουμε εννέα μήνες στον αφρό, πλατσουρίζοντας και κάνοντας τις βουτιές μας, με πολυτέλειες, όπως κεντρική θέρμανση, jacuzzi, room service… χλιδή!

Ξαφνικά θα τελειώναμε την ύπαρξή μας απολαμβάνοντας έναν έντονο οργασμό.

Αμήν!

G. Costanza

Από το βιβλίο του Άγγελου Ροδαφήνου,

ΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΙΚΗΤΟΙ!

Η άγνωστη Κίνα

2010-03-05T09:21:00.000-08:00

Μια άγνωστη πλευρά της Κίνας

Όλοι μας ξέρουμε κάποια πράγματα για την σύγχρονη Κίνα . Πόσο είναι όμως αληθινή η εικόνα που έχουμε σχηματίσει;

Με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου η Τηλεόραση έδειξε κάποια ντοκιμαντέρ . Σε ένα από αυτά μιλούσε για το οικογενειακό δίκαιο που ισχύει στους ΝΑΧΙ και τους ΜΟΖΟΥ, φυλές της Νοτιοδυτικής Κίνας; Πώς σας φαίνεται να το εφαρμόζαμε και εδώ;

Ακούστε λοιπόν τι ισχύει εκεί, ισχύει μία μορφή μητριαρχίας!!! Η κοπέλα

από τα 13 επιλέγει γαμπρό,

και έχει δικαίωμα να γνωρίσει όσους θέλει.

Οταν μείνει έγκυος παντρεύεται τον άντρα αλλά μένει ο καθένας με τη μαμά του, και μόνο τη νύχτα την συναντάει. Μόλις ξημερώσει πάει στη μαμά του. Φυσικά όποτε θέλει τον αλλάζει.

Τα παιδιά τα μεγαλώνει

η γυναίκα και τα αδέλφια της.

Τι λέτε θα πιάσει εδώ; ή θα πλακωθούνε τα συμπεθέρια;